چهارشنبهسوری را همه ایرانیها میشناسند. شب آخرین چهارشنبه سال، شب آتش و شادی، شب پریدن از روی آتش و گفتن «زردی من از تو، سرخی تو از من». در این پرونده، از این آیین کهن و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
نوروز را همه ایرانیها میشناسند. جشن آغاز سال نو، جشن بهار، جشن زندگی. اما شاید ندانید که نوروز ۳۰۰۰ سال قدمت دارد و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده. در این پرونده، از این آیین کهن و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی به واکاوی تصویر برند ملی جمهوری اسلامی ایران در بعد فرهنگی پرداخت.
این مقاله که توسط لیندا رونبرگ (دانشگاه اومئو، سوئد) و هلنا هینکه دوبروچینسکی کاندیدو (دانشگاه هلسینکی، فنلاند) در سال 2023 در نشریه Nordic Studies in Education منتشر گردیده، بهطور جامع به بررسی نقش «مدل نوردیک» در سیاستهای صادرات آموزش در دو کشور فنلاند و سوئد پرداخته است.
مالزی به دلیل موقعیت مکانی در جنوب شرق آسیا، عضویت در آسهآن، جمعیت مسلمان و پیوند تاریخی با چین از طریق تجارت دریایی و مهاجرت، جایگاهی منحصربهفرد در تصویر منطقهای چین دارد. جامعه پیچیده مالزی شامل مالاییها، چینیها، هندیها و جمعیتهای بومی با تفاوتهای زبانی، مذهبی و منطقهای قابلتوجه است که ارائه یک هویت واحد برای مالزی را دشوار میسازد.
در چشمانداز ارتباطات جهانی قرن بیست و یکم، رسانههای اجتماعی فراتر از بستری برای تبادل اطلاعات شخصی عمل میکنند و به عرصهای استراتژیک تبدیل شدهاند که کشورها، جنبشهای اجتماعی، بازیگران غیردولتی و افراد برای تسلط بر روایتهای فرهنگی با یکدیگر رقابت میکنند. این پدیده به طور بنیادین شیوههای دیپلماسی فرهنگی را متحول کرده است.
رواندا در سال 1994، صحنه یکی از فجیعترین نسلکشیهای تاریخ بشر بود. در کمتر از صد روز، نزدیک به یک میلیون نفر از اقلیت توتسی و هوتوهای میانهرو به قتل رسیدند. اقتصاد ویران، زیرساختها نابود، و برند ملی رواندا در جهان با یک کلمه شناخته میشد: «نسلکشی». اما رواندا در سه دهه پس از آن، یکی از چشمگیرترین داستانهای بازسازی در تاریخ معاصر را رقم زده است.
قاره آفریقا در سالهای اخیر به یکی از عرصههای مهم رقابت قدرتهای جهانی برای گسترش نفوذ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی تبدیل شده است. در میان کشورهای آسیایی، ژاپن و چین دو الگوی متفاوت از حضور و نفوذ در این قاره را به نمایش گذاشتهاند. پژوهش حاضر با بررسی سیاست قدرت نرم ژاپن در آفریقا و مقایسه آن با رویکرد چین، تلاش میکند تفاوتهای این دو الگو را از نظر اهداف، ابزارها، ساختار نهادی و شیوه ایجاد نفوذ بررسی کند.
شاخص قدرت نرم جهانی (Global Soft Power Index) یکی از مهمترین رتبهبندیهای بینالمللی برای سنجش این ظرفیت است. این شاخص توسط مؤسسه Brand Finance منتشر میشود و تلاش میکند میزان قدرت و نفوذ برندهای ملی را از نگاه افکار عمومی و گروههای تخصصی در سراسر جهان اندازهگیری کند.
شاخص برند کشورها ( NBI / Nation Brands Index) یکی از معتبرترین مطالعات جهانی برای سنجش تصویر، شهرت و اعتبار کشورها در ذهن افکار عمومی بینالمللی است.
در تازهترین نسخه Global Muslim Travel Index (GMTI) 2026 که توسط Mastercard و CrescentRating منتشر شده، مالزی با امتیاز 82 در رتبه نخست مقاصد مسلمانپسند جهان قرار گرفته و اندونزی، ترکیه و عربستان سعودی با امتیاز 79 در رتبه دوم مشترک هستند. ایران نیز با امتیاز 74 در جایگاه هفتم جهان قرار گرفته است.
«برند ملی» اولین برنامه رادیویی در قالب گفتگوهای تخصصی با حضور صاحبنظران و کارشناسان حوزه برندسازی است که هدف آن ارتقاء آگاهی عمومی و بررسی چالشها و فرصتهای ارتقاء تصویر ایران است.
گزارش رسمی مرکز پژوهشهای مجلس نیز تأکید میکند که ایران در شاخصهای جهانی برند ملی، جایگاهی «نادرست و نامطلوب» دارد و از «فقدان راهبرد یکپارچه» رنج میبرد.
در میان بیش از ۶۰ دستگاه دخیل در تصویرسازی ایران، یک نهاد بیش از همه باید پاسخگو باشد:
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی.
اردوهای راهیان نور را شاید بتوان بزرگترین و مؤثرترین جنبش فرهنگی-ترویجی پس از انقلاب اسلامی نامید. میلیونها نوجوان و جوان ایرانی در قالب این اردوها، راهی مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور میشوند تا از نزدیک با حماسهآفرینیهای رزمندگان اسلام در هشت سال دفاع مقدس آشنا شوند و فرهنگ ایثار، شهادت و مقاومت را از سرچشمه زلال آن بنوشند. در این پرونده، از این برند هویتبخش و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
سمنو را فقط در شب عید میپزند. یک خوراک شیرین و مقوی که از جوانه گندم درست میشود و نماد زایش و برکت نوروز است. در این پرونده، از این خوراک جادویی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
مسجد شیخ لطف الله و مسجد امام اصفهان، دو گنبد فیروزهای در دو گوشه میدان نقشجهان. یکی آرام و خصوصی برای عبادت زنان حرمسرا، دیگری باشکوه و سلطنتی برای نماز جمعه شاه و درباریان. در این پرونده، از این دو شاهکار کاشیکاری و معماری صفوی و ظرفیت برند شدنشان میگوییم.
پلهای تاریخی ایران فقط راه عبور از رودخانه نبودند. محل تجمع مردم، جای شاعران و عارفان، و شاهکاری از معماری و مهندسی ایرانی. در این پرونده، از سه پل مشهور ایران و ظرفیت برند شدنشان میگوییم.
تخت جمشید را همه ایرانیها میشناسند. نماد تمدن کهن ایران و یکی از معروفترین آثار تاریخی جهان. اما شاید ندانید که تخت جمشید فقط یک کاخ نبود، یک شهر تشریفاتی عظیم بود که هخامنشیان آن را برای برگزاری مراسم نوروز و پذیرایی از نمایندگان کشورهای مختلف ساخته بودند. در این پرونده، از این شکوه ۲۵۰۰ ساله و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
قنات، یکی از شاهکارهای مهندسی ایران با قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال، همواره نماد دانش بومی در مدیریت منابع آب بوده است. امروز، دانش فنی و مهندسی ایران در قالب برندهای «هوشمندسازی قنات» و «مدیریت آب» به کشورهای همسایه صادر میشود. در این پرونده، از تلاقی سنت و فناوری، و برندهایی که در حال نجات جان قناتها و مدیریت آب در منطقه هستند، میگوییم.
خشکبار ایران فقط یک خوراکی نیست؛ گنجینهای از طعم و انرژی است که از چهار گوشه این سرزمین به سفره شما میآید. در این پرونده، از تنوع بینظیر خشکبار ایرانی و ظرفیتهای صادراتی آن میگوییم.