برند ملی - در حالی که دیپلماسی فرهنگی سنتی بر قدرت نهادی نمایشگاه‌های هنری، تبادلات دانشجویی و جشنواره‌های بین‌المللی متکی بود، دیپلماسی فرهنگی در عصر دیجیتال بر سرعت، ویرال شدن و توانایی ایجاد اجتماعات در سراسر مرزهای جغرافیایی در زمان واقعی استوار است.

تاریخاً، دیپلماسی فرهنگی به عنوان تلاش یک کشور برای فرافکنی ارزش‌ها، سنت‌ها و تصویر مثبت خود به جامعه بین‌المللی به منظور دستیابی به اهداف سیاست خارجی شناخته شده است. جوزف نای (1991) با معرفی مفهوم قدرت نرم (Soft Power) – قدرتی که نه از طریق اجبار نظامی یا معاملات اقتصادی، بلکه از طریق جذابیت فرهنگ، ایدئولوژی و ارزش‌های جهانی به دست می‌آید – پایه‌های نظری مهمی را بنا نهاد. در این چارچوب، فرهنگ به انعطاف‌پذیرترین و پایدارترین منبع دیپلماتیک تبدیل می‌شود، زیرا از طریق فرآیندهای بلندمدت شناسایی و اقناع عمل می‌کند، نه تهدیدهای کوتاه‌مدت یا مشوق‌های مادی.

با این حال، ظهور پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، تیک‌تاک، ایکس (توییتر سابق)، یوتیوب و فیسبوک، مدل سنتی دیپلماسی فرهنگی را به طور بنیادین دگرگون کرده است. داده‌های سال 2024 نشان می‌دهد که اندونزی بیش از 167 میلیون کاربر فعال رسانه‌های اجتماعی دارد که تقریباً 60 درصد از کل جمعیت را تشکیل می‌دهد. این رقم، اندونزی را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازارهای دیجیتال در جنوب شرق آسیا و در عین حال عرصه‌ای بسیار رقابتی و پیچیده برای دیپلماسی فرهنگی دیجیتال معرفی می‌کند.

پژوهشی که توسط اویسیا نیندیا ریمادهانی از دانشگاه ناسیونال اندونزی انجام شده و در سال 2026 منتشر گردیده، با عنوان «دیپلماسی فرهنگی در عصر رسانه‌های اجتماعی: تحلیل روایی سیاست‌های هویتی و پیامدهای آن برای توسعه پایدار» به‌طور جامع به این پرسش‌ها پرداخته است. این پژوهش با روش مرور ادبیات کیفی و طراحی مرور روایی، به دنبال پاسخ به سه سوال اساسی بوده است: رسانه‌های اجتماعی چگونه پارادایم‌ها و شیوه‌های دیپلماسی فرهنگی را متحول کرده‌اند؟ چه الگوهای غالب از روایت‌های سیاست هویتی در دیپلماسی فرهنگی مبتنی بر رسانه‌های اجتماعی ظهور می‌کنند؟ و این روایت‌ها چه تأثیری بر دستیابی به اهداف توسعه پایدار دارند؟

چارچوب نظری؛ سه ستون تحلیل

پژوهش بر اساس سه چارچوب نظری اصلی استوار است:

نظریه قدرت نرم و دیپلماسی عمومی (نای، 2008): توضیح می‌دهد که چگونه نفوذ فرهنگی در روابط بین‌الملل از طریق جذابیت، نه اجبار، عمل می‌کند. نای تأکید دارد که قدرت نرم از سه منبع اصلی نشأت می‌گیرد: فرهنگ (زمانی که برای دیگران جذاب باشد)، ارزش‌های سیاسی (زمانی که به‌طور منسجم در داخل و خارج اجرا شوند)، و سیاست خارجی (زمانی که مشروع و اخلاقی تلقی شود).

نظریه حوزه عمومی دیجیتال (فریزر، 1990؛ پاپاچارسی، 2010): تحلیل می‌کند که چگونه رسانه‌های اجتماعی عرصه گفتمانی عمومی را متحول کرده‌اند. برخلاف حوزه عمومی سنتی که توسط رسانه‌های جریان‌دار کنترل می‌شد، حوزه عمومی دیجیتال امکان مشارکت گسترده‌تر، غیرمتمرکز و دموکراتیک‌تر را فراهم می‌کند، اما در عین حال با چالش‌هایی مانند قطب‌بندی، اتاق‌های پژواک و الگوریتم‌های تفرقه‌افکن نیز مواجه است.

دیدگاه معاصر سیاست هویتی (دوگی و هال، 1996؛ کاستلز، 2010): بررسی می‌کند که چگونه هویت‌ها در عصر دیجیتال ساخته، به چالش کشیده و بسیج می‌شوند. کاستلز استدلال می‌کند که در عصر اطلاعات، هویت‌ها به منبع اصلی معناسازی و بسیج سیاسی تبدیل شده‌اند و رسانه‌های اجتماعی به عرصه‌ای کلیدی برای این فرآیندها تبدیل شده‌اند.

تحول پارادایم دیپلماسی فرهنگی در عصر رسانه‌های اجتماعی

تحلیل 28 مقاله مرورشده نشان می‌دهد که رسانه‌های اجتماعی دیپلماسی فرهنگی را از مدل ارتباطی یک-به-بسیار (One-to-Many) به مدل بسیار-به-بسیار (Many-to-Many) پویا و غیرمتمرکز تبدیل کرده‌اند. در مدل سنتی، دولت انحصار روایت‌های فرهنگی را از طریق نهادهای رسمی مانند وزارت امور خارجه، مراکز فرهنگی و برنامه‌های بورسیه در اختیار داشت. اما در اکوسیستم رسانه‌های اجتماعی، بازیگران غیردولتی مانند تولیدکنندگان محتوا، جوامع دیاسپورا و اینفلوئنسرهای فرهنگی به عنوان بازیگران مستقلی در دیپلماسی فرهنگی ظهور کرده‌اند که اغلب از نهادهای رسمی مؤثرتر هستند (گرینچوا، 2024؛ جولیانی، 2026).

این پدیده را می‌توان با آنچه کال (2019) «دیپلماسی عمومی جدید» می‌نامد، درک کرد: شکلی از ارتباط دیپلماتیک که گفت‌وگو را بر مونولوگ و تعامل را بر پخش یک‌طرفه اولویت می‌دهد. در بستر اندونزی، این تحول نشان می‌دهد که ثروت فرهنگی اندونزی – از آشپزی و مد باتیک تا موسیقی گاملان – از طریق محتوای ارگانیک رسانه‌های اجتماعی که توسط شهروندان عادی ایجاد می‌شود، بسیار مؤثرتر از کمپین رسمی «اندونزی شگفت‌انگیز» دولت، در معرض دید جهانی قرار می‌گیرد. این نشان‌دهنده یک تغییر معرفت‌شناختی مهم است: مرجعیت بر روایت‌های فرهنگی دیگر انحصار انحصاری دولت نیست.

با این حال، این دگرگونی چالش‌های جدی حکمرانی نیز ایجاد می‌کند. مطالعه کیان‌پور و همکاران (2025) نشان داد که روایت‌های هویتی دیاسپورا در رسانه‌های اجتماعی یک دوگانگی شدید را آشکار می‌کنند: از یک سو، پتانسیل ایجاد پل‌های فرهنگی و تقویت حافظه جمعی را دارند؛ از سوی دیگر، هنگامی که توسط گروه‌هایی که از مکانیسم‌های الگوریتمی برای بسیج سیاسی سوءاستفاده می‌کنند، کنترل شوند، مستعد گرایش‌های ضد دموکراتیک و تضعیف تنوع فرهنگی هستند.

الگوهای روایت سیاست هویتی در دیپلماسی فرهنگی دیجیتال

تحلیل موضوعی دو روایت غالب و متضاد را در سیاست هویتی در حوزه دیپلماسی فرهنگی دیجیتال شناسایی می‌کند:

روایت اول: احیای هویت محلی (Local Identity Revivalism) – جنبش‌هایی که از رسانه‌های اجتماعی برای بالفعل‌سازی، احیا و فرافکنی هویت‌های فرهنگی محلی در صحنه جهانی در پاسخ به تهدید یکسان‌سازی فرهنگی ناشی از موج جهانی‌سازی استفاده می‌کنند.

روایت دوم: ترکیب‌گری اقتضایی (Contingent Hybridity) – ساخت هویت‌های جدید ناشی از مذاکرات خلاقانه بین عناصر فرهنگی محلی و عوامل جهانی که اشکال جدیدی از بیان فرهنگی را تولید می‌کند که نه کاملاً محلی و نه کاملاً جهانی هستند.

در بستر اندونزی، فاهما و همکاران (2024) مستند می‌کنند که چگونه رسانه‌های اجتماعی به میدان نبرد این دو روایت تبدیل شده‌اند. از یک سو، پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک و اینستاگرام به عنوان رسانه‌ای برای جنبش‌های جوانان عمل می‌کنند که به طور فعال رقص‌های سنتی، باتیک معاصر، موسیقی تلفیقی قومی و آشپزی منطقه‌ای را برای مخاطبان جهانی احیا و رایج می‌سازند – نوعی دیپلماسی فرهنگی مردمی، ارگانیک و معتبر. از سوی دیگر، همین پلتفرم‌ها به عنوان فضاهایی برای ترویج روایت‌های هویتی انحصاری‌تر و دفاعی‌تر عمل می‌کنند که اغلب در پاسخ به تهدیدهای درک‌شده برای منحصر‌به‌فرد بودن فرهنگی ملی شکل می‌گیرند.

بعد سیاسی این روایت‌های هویتی زمانی پیچیده‌تر می‌شود که تحت تأثیر الگوریتم‌های رسانه‌های اجتماعی قرار می‌گیرند. پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی – به ویژه الگوریتم‌های مبتنی بر تعامل که محتوای برانگیزاننده واکنش‌های عاطفی قوی را اولویت می‌دهند – به طور سیستماتیک روایت‌های هویتی انحصاری و تقابلی را بر روایت‌های فراگیر و گفت‌وگومحور تقویت می‌کنند. در نتیجه، دیپلماسی فرهنگی انجام‌شده از طریق رسانه‌های اجتماعی به طور ساختاری تمایل به ایجاد قطب‌بندی هویتی دارد، حتی زمانی که نیت اولیه بازیگران ایجاد پل‌های بین‌فرهنگی است.

تحلیل بیشتر نشان می‌دهد که الگوهای روایت سیاست هویتی در بستر دیپلماسی فرهنگی دیجیتال سه ویژگی اصلی دارند: تجزیه روایت (Narrative Fragmentation): دیگر یک روایت واحد نماینده فرهنگ یک ملت وجود ندارد؛ بلکه صورت‌فلکی از روایت‌های رقیب وجود دارد که هر کدام ادعای اصالت دارند. زمان‌مندی روایت (Narrative Temporality): روایت‌های فرهنگی در رسانه‌های اجتماعی بسیار پویا هستند و در پاسخ به مومنتوم مسائل و چرخه‌های ویرال به سرعت تغییر می‌کنند و ساختن روایت‌های دیپلماتیک بلندمدت و منسجم را دشوار می‌سازند. ترکیب‌گری روایت (Narrative Hybridization): مرزهای بین دیپلماسی فرهنگی، ارتباطات بازاریابی (برندسازی ملی) و تبلیغات هویتی در عصر رسانه‌های اجتماعی به طور فزاینده‌ای محو می‌شوند و ابهاماتی در مورد اهداف و مسئولیت‌های اخلاقی این روایت‌ها ایجاد می‌کنند.

پیامدها برای اهداف توسعه پایدار (SDGs)

رابطه بین دیپلماسی فرهنگی مبتنی بر رسانه‌های اجتماعی و دستیابی به دستور کار توسعه پایدار 2030، پیچیده و دوسویه است. رسانه‌های اجتماعی و دیپلماسی فرهنگی دیجیتال می‌توانند هم‌زمان به عنوان تسهیل‌گر و مانع توسعه پایدار عمل کنند، بسته به نحوه مدیریت و روایت‌های غالب.

مطالعات متعدد نشان داده‌اند که دیپلماسی فرهنگی از طریق رسانه‌های اجتماعی به روش‌های زیر به دستیابی به اهداف توسعه پایدار کمک می‌کند:

هدف 4 (آموزش با کیفیت): محتوای فرهنگی منتشرشده در رسانه‌های اجتماعی – از آموزش‌های هنرهای سنتی تا بحث‌های فلسفه محلی – به منبعی از آموزش غیررسمی تبدیل شده است که شکاف‌های نظام آموزشی رسمی را پر می‌کند و در عین حال قدردانی از تنوع فرهنگی را ترویج می‌کند.

هدف 16 (صلح، عدالت و نهادهای قوی): ابتکارات موفق دیپلماسی فرهنگی دیجیتال نشان داده‌اند که می‌توانند اعتماد بین جوامع را ایجاد کنند، تعصبات را کاهش دهند و زمینه را برای گفت‌وگوی صلح‌آمیز بین جوامعی که قبلاً درگیر مناقشه بوده‌اند، فراهم آورند (گرینچوا، 2024).

هدف 17 (مشارکت برای اهداف): رسانه‌های اجتماعی تشکیل شبکه‌های مشارکت فرهنگی فرامرزی را ممکن ساخته‌اند که نیازی به میانجی‌گری بوروکراتیک نهادهای دولتی ندارند و دامنه و سرعت دیپلماسی فرهنگی را به طور تصاعدی گسترش داده‌اند.

هدف 10 (کاهش نابرابری): روایت‌های هویتی گروه‌های اقلیت و حاشیه‌نشین که پیشتر به پلتفرم‌های دیپلماتیک دسترسی نداشتند، اکنون می‌توانند از طریق رسانه‌های اجتماعی به گوش جهانیان برسند و به اصلاح نابرابری‌های بازنمایی در گفتمان فرهنگی جهانی کمک کنند.

با این حال، خطرات جدی نیز شناسایی شده است:

قطب‌بندی هویتی که همکاری را مختل می‌کند: روایت‌های انحصاری و تقابلی سیاست هویتی در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند ایجاد اجماع مورد نیاز برای مقابله با چالش‌های مشترک جهانی مانند تغییرات اقلیمی، نابرابری اقتصادی و بحران‌های بهداشتی – که همگی مسائل محوری در دستور کار اهداف توسعه پایدار هستند – را پیچیده کند.

اطلاعات نادرست فرهنگی که اعتماد را تضعیف می‌کند: انتشار اطلاعات نادرست درباره سنت‌ها و ارزش‌های فرهنگی خاص در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند اعتماد بین جوامع را که پیش‌نیاز مشارکت‌های جهانی مؤثر است، از بین ببرد.

شکاف دیجیتال که نابرابری را تشدید می‌کند: توانایی مشارکت در دیپلماسی فرهنگی دیجیتال بسیار نابرابر است، هم بین کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه و هم در داخل خود کشورهای در حال توسعه. گروه‌هایی که به فناوری کافی دسترسی ندارند – که اغلب آسیب‌پذیرترین و حاشیه‌نشین‌ترین افراد هستند – در روایت فرهنگی جهانی که به طور فزاینده‌ای تحت سلطه رسانه‌های اجتماعی است، صدایی ندارند و نابرابری‌هایی را که هدف 10 به دنبال رفع آن است، عمیق‌تر می‌کنند.

فاوشر و ژو (2025) در مطالعه جامع خود در مورد آینده دیپلماسی فرهنگی، مفهوم «دیپلماسی فرهنگی پایدار» (Sustainable Cultural Diplomacy) را به عنوان پاسخی به این چالش‌ها پیشنهاد می‌کنند. دیپلماسی فرهنگی پایدار به عنوان عمل دیپلماسی فرهنگی تعریف می‌شود که به‌طور آگاهانه به سوی اصول پایداری، عدالت و فراگیری جهت‌یابی شده است – که نه تنها به محتوای روایت‌های منتقل‌شده، بلکه به فرآیندها و ساختارهای حکمرانی خود دیپلماسی نیز گسترش می‌یابد. در این چارچوب، رسانه‌های اجتماعی باید به‌طور ایده‌آل نه به عنوان بستری برای رقابت حاصل‌جمع صفر بر سر روایت‌های هویتی، بلکه به عنوان فضایی برای مذاکرات هویتی سازنده و هم‌آفرینی معنا عمل کنند.

درس برای ایران

پژوهش دیپلماسی فرهنگی در عصر رسانه‌های اجتماعی درس‌های ارزشمندی برای کشورهایی دارد که به‌دنبال استفاده از فرهنگ و رسانه‌های اجتماعی برای برندسازی ملی و افزایش نفوذ بین‌المللی هستند. این درس‌ها برای ایران که از تمدنی کهن، فرهنگ غنی و جمعیت جوان و فعال در شبکه‌های اجتماعی برخوردار است، به‌ویژه حائز اهمیت است:

درس اول: دیپلماسی فرهنگی، قدرت نرم پایدار و مردمی

پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی فرهنگی در عصر رسانه‌های اجتماعی از مدل یک-به-بسیار دولتی به مدل بسیار-به-بسیار مردمی تبدیل شده است. ایران با گنجینه عظیم شعر و ادب (حافظ، مولانا، سعدی، فردوسی)، هنرهای تجسمی (میناکاری، خاتم‌کاری، نگارگری)، معماری بی‌نظیر (تخت جمشید، اصفهان، یزد، باغ‌های ایرانی)، و جشن‌های باستانی (نوروز، یلدا، چهارشنبه‌سوری) – که همگی در فضای مجازی قابلیت تولید محتوای جذاب و ویرال دارند – می‌تواند به یک قدرت نرم فرهنگی در سطح جهانی تبدیل شود. برخلاف قدرت سخت که نیازمند منابع عظیم نظامی و اقتصادی است، قدرت نرم فرهنگی با هزینه‌ای بسیار کمتر و بازدهی بسیار بالاتر قابل دستیابی است. به شرط آنکه این گنجینه با زبان روز جهان و در بستر رسانه‌های اجتماعی روایت شود.

درس دوم: رسانه‌های اجتماعی، عرصه رقابت روایت‌های هویتی

پژوهش نشان می‌دهد که رسانه‌های اجتماعی به عرصه‌ای برای رقابت میان روایت‌های هویتی مختلف تبدیل شده‌اند: از یک سو، روایت‌های احیای هویت محلی (که بر اصالت و منحصر‌به‌فردی تأکید دارند) و از سوی دیگر، روایت‌های ترکیب‌گری (که هویت‌های جدید و ترکیبی را ارائه می‌دهند). ایران با تنوع قومی و فرهنگی خود (فارس، کرد، آذری، لر، بلوچ، عرب، ترکمن و...) می‌تواند روایتی از «ایران، تنوع در وحدت» را در فضای مجازی به عنوان یک مزیت رقابتی برندسازی کند. این روایت می‌تواند هم جذابیت گردشگری داشته باشد و هم تصویر ایران را به عنوان کشوری با تنوع فرهنگی غنی و همزیستی مسالمت‌آمیز در جهان تثبیت کند.

درس سوم: الگوریتم‌ها، تهدید یا فرصت؟

پژوهش نشان می‌دهد که الگوریتم‌های رسانه‌های اجتماعی به دلیل اولویت‌دهی به محتوای برانگیزاننده واکنش‌های عاطفی قوی، تمایل به تقویت روایت‌های انحصاری و تقابلی دارند. این یک چالش جدی برای دیپلماسی فرهنگی است، زیرا می‌تواند به قطب‌بندی هویتی و تخریب تصویر کشور منجر شود. اما برای ایران، این می‌تواند یک فرصت باشد: با تولید محتوای فرهنگی باکیفیت، اصیل و جذاب که همزمان احساسات مثبت (شگفتی، تحسین، هیجان) را برانگیزد، می‌توان از قدرت الگوریتم‌ها برای گسترش روایت مثبت از ایران استفاده کرد.

درس چهارم: دیپلماسی فرهنگی پایدار و اهداف توسعه

پژوهش مفهوم «دیپلماسی فرهنگی پایدار» را معرفی می‌کند که بر اصول پایداری، عدالت و فراگیری استوار است. ایران با تمرکز بر گردشگری پایدار، حفاظت از میراث فرهنگی، و توانمندسازی جوامع محلی (به ویژه در مناطق گردشگرپذیر مانند اصفهان، شیراز، یزد، جزیره کیش و کویر لوت) می‌تواند دیپلماسی فرهنگی خود را با اهداف توسعه پایدار گره بزند. این رویکرد نه تنها تصویر مثبتی از ایران در جهان ایجاد می‌کند، بلکه به توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مختلف کشور نیز کمک می‌کند.

درس پنجم: آموزش، کاهش نابرابری و مشارکت‌های فرهنگی

پژوهش نشان می‌دهد که دیپلماسی فرهنگی از طریق رسانه‌های اجتماعی می‌تواند به اهداف توسعه پایدار مانند آموزش با کیفیت (هدف 4)، کاهش نابرابری (هدف 10)، صلح و عدالت (هدف 16) و مشارکت‌های جهانی (هدف 17) کمک کند. ایران با تولید محتوای آموزشی درباره تاریخ، فرهنگ، هنر و تمدن ایرانی به زبان‌های مختلف، می‌تواند علاوه بر جذب گردشگر، به کاهش کلیشه‌های منفی و ایجاد درک بهتر از ایران در میان جوامع مختلف جهانی کمک کند. این رویکرد به ویژه در میان جوانان و دانشجویان خارجی که مخاطب اصلی رسانه‌های اجتماعی هستند، مؤثر خواهد بود.

برنامه عملیاتی پیشنهادی برای ایران

گام اول: تدوین یک «استراتژی ملی دیپلماسی فرهنگی دیجیتال» با همکاری وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، با افق 10 ساله و بودجه مستقل.

گام دوم: ایجاد یک «پلتفرم ملی محتوای فرهنگی» برای تولید محتوای چندزبانه (انگلیسی، عربی، چینی، روسی، اسپانیایی، فرانسوی، ترکی، اردو) از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی ایران، با کیفیت سینمایی و قابلیت انتشار در شبکه‌های اجتماعی.

گام سوم: شناسایی و حمایت از «سفیران فرهنگی دیجیتال» – تولیدکنندگان محتوا، هنرمندان، ورزشکاران و اینفلوئنسرهای ایرانی که می‌توانند روایت مثبتی از ایران در فضای مجازی ایجاد کنند.

گام چهارم: طراحی کمپین‌های رسانه‌های اجتماعی با محوریت روایت‌های هویتی مثبت مانند «ایران، سرزمین تنوع و همزیستی» یا «ایران، مهد شعر و عرفان» و تولید محتوای ویرال با کیفیت بالا.

گام پنجم: سرمایه‌گذاری در آموزش دیجیتال و سواد رسانه‌ای برای جوامع محلی در مناطق گردشگرپذیر، تا آنها بتوانند خود به تولیدکنندگان محتوای فرهنگی تبدیل شوند و به طور مستقیم با گردشگران بالقوه ارتباط برقرار کنند.

گام ششم: برگزاری رویدادهای آنلاین بین‌المللی مانند «هفته فرهنگی ایران در شبکه‌های اجتماعی» با مشارکت تولیدکنندگان محتوا از سراسر جهان برای تولید محتوای مرتبط با فرهنگ و تمدن ایران.

گام هفتم: اندازه‌گیری و ارزیابی مستمر تأثیر کمپین‌های دیپلماسی فرهنگی دیجیتال بر شاخص‌هایی مانند افزایش جستجوهای مرتبط با ایران، افزایش تقاضای سفر به ایران، و بهبود ادراک جهانی از ایران.

خلاصه مدیریتی

پژوهش دیپلماسی فرهنگی در عصر رسانه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که رسانه‌های اجتماعی پارادایم دیپلماسی فرهنگی را از مدل یک-به-بسیار دولتی به مدل بسیار-به-بسیار مردمی و غیرمتمرکز تبدیل کرده‌اند. این تحول، همزمان فرصت‌های بی‌نظیری برای دموکراتیزه شدن دیپلماسی فرهنگی و خطرات جدی مانند قطب‌بندی هویتی و اطلاعات نادرست فرهنگی ایجاد کرده است. دیپلماسی فرهنگی در عصر دیجیتال با روایت‌های هویتی دوگانه (احیای محلی در برابر ترکیب‌گری جهانی) مواجه است و الگوریتم‌های رسانه‌های اجتماعی به طور ساختاری تمایل به تقویت روایت‌های انحصاری و تقابلی دارند. با این حال، دیپلماسی فرهنگی دیجیتال می‌تواند به طور معناداری به اهداف توسعه پایدار (به ویژه اهداف 4، 10، 16 و 17) کمک کند. مهم‌ترین درس برای ایران: «رسانه‌های اجتماعی عرصه‌ای استراتژیک برای دیپلماسی فرهنگی و برندسازی ملی هستند که در آن بازیگران غیردولتی (تولیدکنندگان محتوا، هنرمندان، دیاسپورا) نقشی کلیدی ایفا می‌کنند. ایران با گنجینه عظیم شعر، هنر، تمدن و تنوع فرهنگی، در صورت اتخاذ رویکردی استراتژیک، پژوهش‌محور و بلندمدت در دیپلماسی فرهنگی دیجیتال، می‌تواند روایتی مثبت، جذاب و ماندگار از خود در جهان ایجاد کند که هم به افزایش گردشگری و سرمایه‌گذاری کمک کند و هم به بهبود تصویر ایران در عرصه بین‌المللی و دستیابی به اهداف توسعه پایدار بینجامد.»



منبع پژوهش:
Rimadhani, E. N. (2026). Cultural Diplomacy in the Age of Social Media: A Narrative Analysis of Identity Politics and Its Implications for Sustainable Development. *Conference Proceedings*, DAS Institute.