برنامه رادیویی «برند ملی» در رادیو گفتگو با کالبدشکافی ابعاد قدرت نرم، به بررسی چالشها و راهکارهای ارتقای تصویر ذهنی جهان نسبت به ایران و تبدیل ظرفیتهای بومی به مزیت رقابتی پایدار میپردازد.
در عصر حکمرانی رسانههای نوین، تصویر ذهنی (Mental Image) ملتها بیش از آنکه توسط بیانیههای رسمی دیپلماتیک ساخته شود، در بطن روایتهای تجربهمحور و بصری تولیدکنندگان محتوا (Vloggers) شکل میگیرد. سفرنامه دیجیتال «WildLens by Abrar» بهعنوان یک منبع دستاول، فراتر از یک مستند گردشگری، در واقع یک «سند استراتژیک» برای واکاوی نقاط قوت و ضعف برند ملی ایران است.
در روابط بینالملل قرن بیستویکم، تعاملات میان کشورها بیش از آنکه متکی بر ابزارهای نظامی یا اقتصادی (Hard Power) باشد، بر پایه دیپلماسی فرهنگی، آموزش و ارتباطات بینالمللی شکل میگیرد. طبق نظریه سازندهگرایی (Constructivism)، واقعیت سیاسی جهان را ایدهها، هویتها و هنجارهای مشترک میسازند.
توسعه گردشگری پایدار و مدیریت برند مقصد، یکی از پویاترین حوزههای رشد اقتصادی و تمایز برندهای ملی در جهان به شمار میرود. بسیاری از کشورها در حال گذار از اقتصادهای متکی بر منابع به سمت رشد گردشگریمحور هستند. در این میان، ژئوپارکهای جهانی یونسکو (UNESCO Global Geoparks) بهعنوان داراییهای استراتژیک برای توسعه پایدار، حفاظت از محیطزیست و توانمندسازی جوامع محلی شناخته میشوند.
در روزگاری که تصویر ایران در رسانههای بینالمللی غالباً تحت تأثیر روایتهای یکسویه قرار دارد، سفرنامه تصویری جی پالفری (Jay Palfrey)، مستندساز و بلاگر بریتانیایی، زاویهای متفاوت از واقعیتهای جامعه، فرهنگ و زیرساختهای ایران را به تصویر کشیده است.
در جهان امروز، برندسازی ملی دیگر صرفاً به تبلیغات سنتی، تولید شعارهای رسانهای یا طراحی کمپینهای گردشگری محدود نمیشود. قدرت نرم کشورها بیش از گذشته به توانایی آنها در ترکیب میراث فرهنگی، کیفیت محصولات، استانداردهای بینالمللی و نوآوریهای دیجیتال وابسته است.
در جهان امروز، تصویر بینالمللی کشورها بیش از آنکه در بیانیههای رسمی شکل گیرد، در بستر تجربیات زیسته و روایتهای بدون واسطه گردشگران مستقل بازتعریف میشود. واکاوی مجموعه سفرنامههای تصویری «احمد البدوی» (Ahmed Elbadawy)، بلاگر و مستندساز پرمخاطب مصری که به بیش از 90 کشور جهان سفر کرده و در ارزیابی نهایی خود ایران را «زیباترین و دوستداشتنیترین مقصد گردشگری» نامیده فرصتی استثنایی برای تحلیل برند ملی ایران فراهم میسازد.
واکاوی سفرنامه تصویری و مستند کری پاتسالیس» (Carrie Patsalis) مستندساز و گردشگر بریتانیایی، به شهرهای تهران، قم، قزوین، همدان، کرمانشاه و اصفهان، یک مطالعه موردی استثنایی برای مدیران و سیاستگذاران حوزه برندسازی ملی ایران فراهم میسازد.
بسیاری از کشورها سالانه میلیاردها دلار صرف میزبانی یا حضور در کلانرویدادهای ورزشی میکنند، با این فرض که «دیدهشدن در عرصه جهانی» میتواند تصویر ذهنی جهان نسبت به آنها را دگرگون کند. بااینحال، پژوهشهای علمی جدید نشان میدهند که رابطه میان پوشش رسانهای صرف و ایجاد ارزش ماندگار برای برند ملی، بسیار ضعیفتر از آن چیزی است که تصور میشود.
موسیقی و هنرهای صوتی صرفاً ابزارهایی برای سرگرمی یا بیان هنری نیستند؛ بلکه در عرصه روابط بینالملل بهعنوان رسانههایی پیچیده برای «دیپلماسی فرهنگی»، «برندسازی ملی» (Nation Branding) و حتی «ترویج سیاسی (پروپاگاندا)» عمل میکنند.