برند ملی - اسفند ۱۳۹۸، کرونا به ایران آمد. مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شد، کسب‌وکارها به مرور تعطیل گردید، و بسیاری از کارگران روزمزد و اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر جامعه، ناگهان درآمد خود را از دست دادند. از سوی دیگر، تحریم‌های ظالمانه نیز عملاً دست ایران را از بسیاری از منابع مالی و دارو و تجهیزات پزشکی کوتاه کرده بود. در چنین شرایط سخت و بی‌سابقه‌ای، رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در فروردین ۱۳۹۹، مفهومی قرآنی را احیا کردند: «مواسات».

ایشان در پیامی، «مواسات» (همدلی و همیاری مؤمنانه) را به عنوان یک فریضه اجتماعی و واجب کفایی مطرح و از مردم خواستند تا با برپایی «رزمایش کمک‌مومنانه»، به یاری همنوعان خود بشتابند. این فرمان، جرقه‌ای بود که یک جنبش عظیم مردمی را در سراسر ایران شعله‌ور ساخت. آحاد مردم از هر قوم و مذهب و با هر توان مالی، در این رزمایش شرکت کردند. دانش‌آموزان با پول تو جیبی خود، دانشجویان با کمک‌های نقدی و غیرنقدی، بسیجیان، طلاب، روحانیون، خیرین، اصناف، کسبه، ادارات، نهادها، و حتی خود نیازمندان، هر کدام به نوبه خود در این پویش الهی مشارکت نمودند.

در مرحله اول (بهار و تابستان ۱۳۹۹)، رزمایش کمک‌مومنانه عمدتاً به تأمین بسته‌های معیشتی (برنج، حبوبات، روغن، قند، چای، ماکارونی، رب گوجه، خرما، شیرینی، خشکبار، و...) و مواد غذایی سالم، بهداشتی و ضدعفونی‌کننده، و البسه و لوازم التحریر برای دانش‌آموزان نیازمند اختصاص یافت. هزاران پایگاه و غرفه (تحت نظارت مساجد، حسینیه‌ها، کانون‌های فرهنگی، ادارات، نهادها، قرارگاه‌های بسیج و گروه‌های جهادی) در سراسر کشور، پذیرای کمک‌های نقدی و غیرنقدی مردم و همچنین توزیع‌کننده این کمک‌ها (با حفظ کرامت و بدون هیچ‌گونه منت و منتی) به نیازمندان واقعی (با اولویت خانواده‌های شهدا و ایثارگران، خانواده‌های زندانیان، سالمندان و بیماران خاص و صعب‌العلاج و معلولین، دانش‌آموزان و دانشجویان بی‌بضاعت، و کارگران روزمزد بیکار شده و...).

در سال‌های بعد، این رزمایش با محوریت «اطعام حسینی» و «اجرای طرح سفره‌های مهربانی» در ایام محرم و رمضان، و «اجرای طرح اطعام و احسان حسینی» (تهیه و توزیع غذای گرم و نذری بین نیازمندان) و همچنین «اجرای طرح همایش شیرخوارگان حسینی» (تهیه و توزیع بسته‌های شیرخشک و وسایل بهداشتی و البسه نوزادان و کودکان بی‌بضاعت) و «طرح سلامت و ویزیت رایگان» (با همکاری گروه‌های جهادی پزشکی و بسیج جامعه پزشکی) و «طرح کارآفرینی و اشتغال‌زایی» برای مددجویان تحت پوشش نهادهای حمایتی، توسعه و تداوم یافت.

ارقام و مستندات

سال شروع: ۱۳۹۹ (۲۰۲۰) با فرمان رهبر معظم انقلاب (آیت‌الله خامنه‌ای)
مراحل و فازهای اجرایی (تا پایان سال ۱۴۰۵): فاز اول (کمک‌های مومنانه - بسته‌های معیشتی، مواد غذایی، بهداشتی و آموزشی)، فاز دوم (اجرای طرح اطعام حسینی و سفره‌های مهربانی در ماه رمضان و محرم)، فاز سوم (اجرای طرح شیرخوارگان حسینی، تهیه و توزیع شیرخشک و بسته‌های بهداشتی کودک)، فاز چهارم (طرح سلامت و ویزیت رایگان - درمانگاه‌ها و بیمارستان‌های سیار جهادی)، فاز پنجم (طرح کارآفرینی، اشتغال‌زایی و توانمندسازی اقتصادی - وام‌های کم‌بهره و مشاغل خرد خانگی)
تعداد کل بسته‌های معیشتی توزیع شده (بهمن ۱۴۰۵): بیش از ۳۰ میلیون بسته (در ۷ سال و ۷ مرحله اجرا)
تعداد کل پخت و توزیع غذای گرم (اطعام حسینی و سفره‌های مهربانی): بیش از ۵۰ میلیون پرس (از سال ۱۳۹۹ تا پایان سال ۱۴۰۵)
تعداد کل دانش‌آموزان و دانشجویان تحت پوشش (از طریق تأمین لوازم التحریر، پوشاک، شهریه و تداوم تحصیل): بیش از ۲ میلیون نفر
تعداد کل خانواده‌های تحت پوشش (طرح کارآفرینی و وام اشتغال): بیش از ۱۰۰ هزار خانوار
تعداد کل ویزیت رایگان و اعزام تیم‌های پزشکی جهادی به مناطق محروم و کم‌برخوردار: بیش از ۵ میلیون نفر (در ۷ سال)
تعداد تشکل‌های مردمی و گروه‌های جهادی مشارکت کننده: بیش از ۵۰,۰۰۰ گروه (با عضویت مستقیم و غیرمستقیم میلیون‌ها نفر از مردم)

چالش‌ها و موانع

نخستین مشکل، کمبود منابع مالی و اعتبارات دولتی و بعضاً عدم تحقق به موقع تعهدات دولت (در خصوص تأمین بودجه مصوب برای نهادهای حمایتی همچون کمیته امداد امام خمینی (ره) و بهزیستی و...) برای پوشش نیازمندان واقعی جامعه (به دلیل تحریم‌های اقتصادی و کسری بودجه) و بار سنگین تأمین مالی رزمایش‌ها (بسته‌های معیشتی، اطعام، توزیع شیرخشک، بسته‌های بهداشتی کودک و...) بر روی دوش خیرین و گروه‌های جهادی و بسیجیان و مردم است.

دوم، تداوم نیاز و افزایش تعداد نیازمندان واقعی در سال‌های اخیر (به دلیل تشدید تحریم‌ها، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری، تورم و گرانی سرسام‌آور کالاهای اساسی، و استمرار بلایای طبیعی (خشکسالی، سیل، زلزله، کرونا، و...) ) و افزایش فشار مالی بر نهادهای حمایتی و گروه‌های مردمی و خیرین و بسیجیان، و عدم امکان پوشش کامل و تأمین نیازهای اساسی آنان، با وجود برگزاری چندین مرحله رزمایش.

سوم، ضعف اطلاع‌رسانی و کمبود آگاهی عمومی، گاهی باعث دوباره‌کاری و هدررفت منابع و عدم پوشش هدفمند نیازمندان واقعی در برخی مناطق و همچنین عدم مشارکت بیشتر اقشار مختلف جامعه (به ویژه اقشار مرفه و ثروتمند و صاحبان صنایع و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی) در این رزمایش‌ها می‌شود.

چهارم، نبود برندسازی قدرتمند و روایت‌گری مناسب و شفاف (در قالب کتاب، مستند، فیلم، سریال، تولیدات هنری فاخر، و استفاده از ظرفیت‌های نوین رسانه‌ای و فضای مجازی) از عظمت این رزمایش‌های مردمی و نقش مؤثر آن در تقویت همبستگی و سرمایه اجتماعی و کاهش آلام و رنج های هموطنان در بحران‌ها و حوادث غیرمترقبه و تحریم‌های ظالمانه، و همچنین انتقال تجربیات ارزشمند آن به سایر کشورهای اسلامی و در حال توسعه است.

فرصت‌ها و راهکارها

نهضت مواسات و رزمایش کمک‌مومنانه، یک الگوی بی‌نظیر و شاخص (یک «کیس استادی» موفق و قابل اتکا) در جهان اسلام و منطقه برای «انسجام اجتماعی، همبستگی ملی، و تاب‌آوری در برابر بحران‌ها (طبیعی، اقتصادی، سیاسی، امنیتی و تحریم)» و «مدیریت مردمی آسیب‌های اجتماعی و محرومیت‌زدایی هدفمند» است که می‌تواند به کشورهای در حال توسعه و همسایه (افغانستان، پاکستان، عراق، سوریه، یمن، لبنان، کشورهای حاشیه خلیج فارس و آفریقایی و...) ارائه و صادر شود.

بهره‌مندی از ظرفیت عظیم و تمام‌نشدنی رسانه‌های داخلی و شبکه‌های اجتماعی برای «برندسازی داستان‌های موفق و ماندگار نهضت مواسات» (به عنوان یک «دستاورد نرم انقلاب اسلامی» و «تبیین هنرمندانه این رویداد بزرگ انسانی-مردمی برای نسل جوان» و نیز «مستندسازی و ثبت تاریخی (ضدتحریف) آن برای نسل‌های آینده»).

ایجاد یک «پایگاه داده شفاف و هوشمند» از تمام کمک‌های نقدی و غیرنقدی (با حفظ کرامت و رعایت محرمانگی و تکریم ارباب رجوع و نیازمندان) و توزیع هدفمند کمک‌ها (با اولویت مناطق محروم و کم‌برخوردار و دورافتاده) و همچنین ایجاد یک «سامانه جامع و به‌روز» برای درخواست کمک از سوی نیازمندان واقعی، و اطلاع‌رسانی مستمر دستاوردها و صورت‌های مالی و نحوه هزینه کرد به مردم و خیرین، جهت افزایش شفافیت، جلب اعتماد عمومی، و مشارکت بیشتر اقشار مختلف جامعه در این رزمایش‌ها.

تبدیل نهضت مواسات به یک «گفتمان دائمی و نهادینه و پایدار» (نه صرفاً یک اقدام مقطعی و اضطراری برای مقابله با بحران‌ها) در جامعه ایران (با الهام از آموزه‌های اسلامی و سیره اهل بیت (علیهم السلام) و تأکید رهبری)، با اجرای برنامه‌های «توانمندسازی اقتصادی مددجویان و نیازمندان» (وام‌های کم‌بهره، اشتغال‌زایی پایدار، آموزش مهارت، و کارآفرینی خرد و خانگی) و «بازآفرینی محلات کم‌برخوردار» و «عدالت آموزشی و درمانی» و «حمایت معنوی و روانی» و...

برگزاری همایش‌های سالانه «نهضت مواسات، الگوی ایرانی همدلی و همبستگی اجتماعی در بحران‌ها» و «جایزه ملی مواسات» با مشارکت نهادهای حمایتی (کمیته امداد امام خمینی (ره)، بهزیستی، هلال احمر، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، بسیج سازندگی، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) و...) و همچنین دعوت از مسئولان و کارشناسان کشورهای مختلف، برای تبادل تجربیات و الگوسازی و انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک.

ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی

یک ویدیوی ۳ دقیقه‌ای با نام «ایران همدل» که تصاویری از صف‌های طولانی مردم برای اهدای کمک‌های نقدی و غیرنقدی (در مساجد، حسینیه‌ها، پایگاه‌های بسیج، ستادهای کرونا و...) در روزهای سخت کرونا و تحریم، و توزیع بسته‌های معیشتی و اطعام حسینی توسط خیرین و بسیجیان و جوانان و نوجوانان و روحانیون و علما، را با همراهی یک موسیقی حماسی و تاثیرگذار و متن خوانش فرمان رهبری، به تصویر می‌کشد.

یک اینفوگرافیک از آمار و ارقام خیره‌کننده و تأثیرگذار رزمایش‌های مواسات (تعداد بسته‌های معیشتی، تعداد پرس غذای گرم توزیع شده، تعداد دانش‌آموزان تحت پوشش، تعداد ویزیت رایگان، تعداد وام‌های اشتغال، تعداد گروه‌های جهادی و خیرین مشارکت‌کننده، و پراکندگی جغرافیایی کمک‌ها در استان‌های مختلف) در مقایسه با مشابه‌های خارجی (در صورت وجود).

یک پادکست ۲۰ دقیقه‌ای با یکی از فعالان و مسئولان یک گروه جهادی (یا با یکی از خیرین یا با یک مددجو و نیازمند واقعی تحت پوشش) که از روزهای سخت کرونا، انگیزه و نحوه شکل‌گیری اردوهای جهادی و فرمان رهبری، و خاطرات تلخ و شیرین خود از رزمایش‌های کمک‌مومنانه و اطعام حسینی و شیرخوارگان حسینی، و تأثیر آن بر زندگی مردم و خودش می‌گوید.

یک موشن گرافیک کوتاه با عنوان «مواسات؛ همدلی مؤمنانه، ایران همیشه در صحنه» (انیمیشن ۶۰ ثانیه‌ای).

فراخوان اقدام

ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی اجتماعی-فرهنگی، آماده ارائه مشاوره، طراحی کمپین‌های رسانه‌ای، برندینگ و بسته‌بندی تجربیات موفق به نهادهای حمایتی (کمیته امداد، بهزیستی، هلال احمر، بسیج سازندگی، قرارگاه‌های جهادی، بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام (ره) و دیگر نهادهای متولی امر مواسات و همدلی و کمک به محرومین) هستیم. اگر می‌خواهید الگوی ایرانی «همدلی و همبستگی اجتماعی در بحران‌ها و محرومیت‌زدایی هدفمند» را به برند ملی و فراملی تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.