برند ملی - تخت جمشید، کاخ گلستان، میدان نقش جهان. میلیون‌ها گردشگر هر سال از این آثار بازدید می‌کنند. اما همه افراد در جهان امکان سفر به ایران را ندارند. تحریم‌ها، محدودیت‌های روادید، فاصله جغرافیایی و گاهی مشکلات مالی، مانع از سفر بسیاری از علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران می‌شود.

اینجاست که اپلیکیشن‌های گردشگری مجازی وارد میدان می‌شوند. با یک گوشی هوشمند و یک هدفون ساده، می‌توانی در خانه خود در نیویورک یا لندن یا توکیو، وارد تخت جمشید شوی. از پله‌های همه ملل بالا بروی، به کاخ آپادانا برسی، نقش برجسته‌های نمایندگان کشورهای تابعه هخامنشی را ببینی و صدای راهنما را بشنوی که داستان هر نقش را روایت می‌کند.

اپلیکیشن «تخت جمشید ۳ بعدی» یکی از نمونه‌های موفق این حوزه است. این اپلیکیشن با استفاده از تکنولوژی واقعیت مجازی (VR) و اسکن سه بعدی، صحنه تخت جمشید را در دوره هخامنشی بازسازی می‌کند. کاخ‌ها و ستون‌ها که امروز ویرانه شده‌اند، در این اپلیکیشن سالم و رنگارنگ دیده می‌شوند.

اپلیکیشن «کاخ گلستان» نیز بر روی معماری قاجار و آینه‌کاری‌های باشکوه آن تمرکز دارد. این اپلیکیشن به جای بازسازی گذشته، بر روی حفظ و نمایش وضعیت فعلی با کیفیت بالا (تصاویر ۴K و ۳۶۰ درجه) تمرکز دارد. کاربر می‌تواند به صورت ۳۶۰ درجه به اطراف نگاه کند و جزئیات گچبری‌ها و آینه‌کاری‌ها را ببیند.

اپلیکیشن «نقش جهان» اما ترکیبی از واقعیت افزوده (AR) است. کاربر گوشی را به سمت مسجد امام یا عالی قاپو می‌گیرد و روی صفحه گوشی، اطلاعات تاریخی (سال ساخت، معمار، متریال، نکات معماری) به صورت متن و صدا نمایش داده می‌شود. همچنین می‌تواند میدان نقش جهان را در دوره صفوی ببیند، با چوگان‌بازانی که در میدان در حال بازی هستند.

این اپلیکیشن‌ها فقط برای گردشگران خارجی نیست. بسیاری از ایرانیانی که به دلیل دوری مسافت یا مشغله کاری فرصت بازدید از این آثار را ندارند، از این اپلیکیشن‌ها استفاده می‌کنند. همچنین مدارس و دانشگاه‌ها از این ابزارها برای آموزش تاریخ و معماری به دانش‌آموزان و دانشجویان بهره می‌برند.

ارقام و مستندات
بیش از ۱۰ اپلیکیشن گردشگری مجازی برای آثار تاریخی ایران در فروشگاه‌های داخلی (کافه بازار، مایکت) و بین‌المللی (گوگل پلی، اپ استور) منتشر شده است.

اپلیکیشن «تخت جمشید ۳ بعدی» بیش از ۱۰۰ هزار بار دانلود در سراسر جهان داشته است.

اپلیکیشن «کاخ گلستان» در سال ۱۳۹۹ برنده جایزه بهترین اپلیکیشن فرهنگی در جشنواره موبایل ایران شد.

چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، هزینه بالای اسکن سه بعدی و مدل‌سازی است. ساخت یک اپلیکیشن واقعیت مجازی با کیفیت بالا نیاز به تیم تخصصی (توسعه‌دهنده، طراح سه بعدی، مورخ، راهنما) و تجهیزات پیشرفته (اسکنر لیزری، دوربین ۳۶۰ درجه، پهپاد) دارد.

دوم، نبود دسترسی به داده‌های دقیق از سازمان میراث فرهنگی. برای مدل‌سازی دقیق یک بنای تاریخی، به نقشه‌های معماری و اطلاعات باستان‌شناسی نیاز است که گاهی در اختیار عموم قرار نمی‌گیرد.

سوم، ضعف در بازاریابی بین‌المللی. این اپلیکیشن‌ها اگرچه در گوگل پلی و اپ استور موجودند، اما تبلیغات کافی در بازارهای هدف ندارند و رتبه پایین‌تری نسبت به اپلیکیشن‌های مشابه خارجی دارند.

چهارم، نبود برند یکپارچه برای گردشگری مجازی ایران. هر اپلیکیشن به صورت جداگانه منتشر می‌شود و هیچ برند چتری برای جمع کردن همه این اپلیکیشن‌ها وجود ندارد.

فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی گردشگری مجازی و واقعیت افزوده سالانه ۳۰ میلیارد دلار است. ایران با ۲۶ اثر ثبت جهانی یونسکو، ظرفیت عظیمی برای ساخت اپلیکیشن‌های گردشگری مجازی دارد.

حمایت سازمان میراث فرهنگی از استودیوهای توسعه‌دهنده (تأمین داده، تسهیل صدور مجوز، مشارکت در تأمین بودجه).

ایجاد یک برند ملی گردشگری مجازی با عنوان مثلاً «ایران ۳۶۰» یا «پرس پورتال» که همه اپلیکیشن‌های مربوط به آثار تاریخی ایران را در خود جای دهد.

ترجمه اپلیکیشن‌ها به ۱۰ زبان زنده دنیا و تبلیغات هدفمند در کشورهای اروپایی، آمریکا، چین و ژاپن.

همکاری با موزه‌های بزرگ جهان (لوور، بریتیش میوزیوم، متروپولیتن) برای نمایش نسخه‌های مجازی آثار ایران.

برندسازی اپلیکیشن‌های گردشگری مجازی ایران به عنوان «پنجره‌ای به ایران کهن».

ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۲ دقیقه‌ای با نام «پنجره‌ای به ایران کهن» که نشان می‌دهد کاربری در لندن با گوشی خود وارد تخت جمشید می‌شود و ستون‌های آپادانا را لمس می‌کند.

یک اینفوگرافیک از آثار ثبت جهانی ایران که اپلیکیشن مجازی دارند (تخت جمشید، پاسارگاد، میدان نقش جهان، چغازنبیل، تخت سلیمان، ارگ بم).

یک پادکست ۱۵ دقیقه‌ای با یک توسعه‌دهنده اپ که از چالش‌های مدل‌سازی سه بعدی تخت جمشید می‌گوید.

یک موشن گرافیک کوتاه: «اپلیکیشن گردشگری مجازی چگونه کار می‌کند؟ (انیمیشن ۶۰ ثانیه‌ای)»

فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی محصولات فناورانه و فرهنگی، آماده ارائه مشاوره، طراحی استراتژی بازاریابی، بسته‌بندی و برندینگ به استودیوهای توسعه‌دهنده و فعالان حوزه گردشگری مجازی هستیم. اگر می‌خواهید میراث کهن ایران را در قاب موبایل به جهان معرفی کنید، با ما تماس بگیرید.