برند ملی - قدرت نرم، توانایی یک کشور برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی جهان از طریق جذابیت فرهنگی، ارزشها، دیپلماسی، سبک زندگی و تصویر بینالمللی است. رویدادهای ورزشی بزرگ مانند جام جهانی، فرصت کمنظیری برای تقویت یا تضعیف این سرمایه ناملموس فراهم میکنند.
نروژ؛ برنده غیرمنتظره
در ارزیابی منتشرشده توسط پروفسور سایمون چادویک، نروژ بهعنوان موفقترین کشور از منظر قدرت نرم در جریان جام جهانی 2026 معرفی شده است. این موفقیت بیش از آنکه به نتایج داخل زمین وابسته باشد، به تصویر بینالمللی این کشور، اعتماد عمومی، ارزشهای اجتماعی، حکمرانی مطلوب و اعتبار جهانی آن مربوط میشود.
فرانسه و انگلیس در جمع کشورهای تأثیرگذار
پس از نروژ، فرانسه و انگلیس در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. هر دو کشور توانستهاند از ظرفیت فوتبال برای تقویت روایت ملی، دیپلماسی عمومی و نمایش توان فرهنگی خود استفاده کنند. موفقیت ورزشی، همراه با پوشش رسانهای مثبت و سرمایه فرهنگی، جایگاه این کشورها را در افکار عمومی جهان تقویت کرده است.
مکزیک؛ بهرهبرداری از میزبانی مشترک
حضور مکزیک در میان کشورهای برتر نشان میدهد که حتی بدون قهرمانی نیز میتوان از یک رویداد جهانی برای ارتقای برند ملی استفاده کرد. میزبانی مشترک جام جهانی 2026، فرصتی برای نمایش فرهنگ، گردشگری و تواناییهای اجرایی این کشور فراهم کرده است.
درس مهم برای کشورها
یکی از مهمترین پیامهای این ارزیابی آن است که قدرت نرم الزاماً با قهرمانی در زمین فوتبال به دست نمیآید. کشورهایی که بتوانند روایت مثبتی از خود در رسانهها، شبکههای اجتماعی و ذهن مخاطبان جهانی ایجاد کنند، برندگان واقعی این رقابت خواهند بود.
به همین دلیل، سرمایهگذاری در دیپلماسی ورزشی، گردشگری، صنایع فرهنگی، رسانه و ارتباطات بینالمللی، امروز بخشی از راهبرد برندسازی ملی بسیاری از دولتها محسوب میشود.
برندسازی ملی؛ فراتر از ورزش
جام جهانی بار دیگر نشان داد که ورزش تنها یک مسابقه نیست؛ بلکه بستری برای شکلدهی به تصویر کشورهاست. تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که برندسازی ملی زمانی اثربخش خواهد بود که رویدادهای ورزشی با سیاستهای فرهنگی، اقتصادی و رسانهای هماهنگ شوند.
برای کشورهایی مانند ایران نیز این تجربه میتواند الهامبخش باشد. حضور مؤثر در رویدادهای بینالمللی، تقویت دیپلماسی ورزشی، معرفی ظرفیتهای فرهنگی و ایجاد روایتهای مثبت از کشور، از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند در تقویت برند ملی نقش مهمی ایفا کنند.
منبع: تحلیل پروفسور سایمون چادویک در مجله Forbes با عنوان «Which Team Has Won the Soft Power World Cup?» منتشرشده در 14 ژوئیه 2026.