حمیرا مشیرزاده از استادان و پژوهشگران حوزهٔ روابط بین‌الملل در ایران است که فعالیت علمی او بر نظریه‌های روابط بین‌الملل، تحلیل سیاست خارجی و مبانی نظری علوم سیاسی متمرکز بوده است. او در کنار تدریس و پژوهش دانشگاهی، با تألیف کتاب و ترجمهٔ آثار مهم این رشته در توسعهٔ ادبیات تخصصی روابط بین‌الملل به زبان فارسی نقش داشته است.
یکی از جنبه‌های قابل توجه کارنامهٔ او، توجه به وضعیت تولید نظریه در روابط بین‌الملل در ایران و بررسی نسبت میان نظریه‌های جهانی، زمینه‌های تاریخی و تجربهٔ سیاسی ایران است. نوشته‌های او در این زمینه، از جمله در مجلات علمی بین‌المللی، منتشر شده‌اند.
تحصیلات و فعالیت دانشگاهی
مشیرزاده تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل در دانشگاه تهران گذراند و دکتری علوم سیاسی را از همین دانشگاه دریافت کرد. او در گروه روابط بین‌الملل دانشگاه تهران به تدریس و پژوهش پرداخته و در معرفی‌های دانشگاهی، حوزه‌های تخصصی او نظریه‌های روابط بین‌الملل و تحلیل سیاست خارجی ذکر شده‌اند.
فعالیت دانشگاهی او با پژوهش دربارهٔ نظریه‌های سیاسی و اجتماعی، سیاست خارجی ایران و آمریکا، و مباحث مربوط به هویت و تحول فکری در رشتهٔ روابط بین‌الملل پیوند دارد.
آثار و دستاوردهای علمی
۱. تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل
این کتاب از آثار شناخته‌شدهٔ مشیرزاده در زمینهٔ معرفی و بررسی تحول نظریه‌های روابط بین‌الملل است. اثر، جریان‌ها و رویکردهای اصلی این رشته را بررسی می‌کند و برای دانشجویان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل منبعی دانشگاهی به شمار می‌آید.
۲. از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم
این اثر به سیر تحول اندیشهٔ فمینیستی و پیوند جنبش‌های اجتماعی با شکل‌گیری نظریه‌های اجتماعی می‌پردازد. توجه به این حوزه نشان‌دهندهٔ گسترهٔ پژوهشی مشیرزاده در پیوند میان نظریه سیاسی، جنبش‌های اجتماعی و علوم اجتماعی است.
۳. مبانی نظری تبیین و تحلیل سیاست خارجی
در این کتاب، رویکردهای نظری به تبیین سیاست خارجی بررسی می‌شوند. اثر به دانشجویان کمک می‌کند تا مبانی مفهومی و نظری تحلیل رفتار خارجی دولت‌ها را بهتر بشناسند و میان نظریه‌های روابط بین‌الملل و تحلیل سیاست خارجی ارتباط برقرار کنند.
۴. ترجمهٔ آثار مرجع
مشیرزاده در ترجمهٔ متون مهم روابط بین‌الملل نیز مشارکت داشته است. از جملهٔ این آثار می‌توان به ترجمهٔ فارسی کتاب سیاست میان ملت‌ها: تلاش در راه قدرت و صلح اثر هانس مورگنتا و ترجمهٔ نظریه اجتماعی سیاست بین‌الملل اثر الکساندر ونت اشاره کرد. این آثار در آموزش دانشگاهی روابط بین‌الملل اهمیت دارند و دسترسی دانشجویان فارسی‌زبان به مباحث اصلی این رشته را آسان‌تر کرده‌اند.
پژوهش دربارهٔ روابط بین‌الملل در ایران
بخشی از پژوهش‌های مشیرزاده به این پرسش اختصاص دارد که پژوهشگران ایرانی چگونه می‌توانند در تولید نظریه‌های روابط بین‌الملل مشارکت کنند و تجربهٔ ایران چه جایگاهی در مباحث نظری این رشته دارد. مقالهٔ او با عنوان «پژوهشگران ایرانی و نظریه‌پردازی در روابط بین‌الملل: دستاوردها و چالش‌ها» از نمونه‌های این رویکرد است.
او همچنین دربارهٔ گفت‌وگوی تمدن‌ها، سیاست خارجی و مباحث هویتی در روابط بین‌الملل مقاله‌هایی منتشر کرده است. انتشار آثار فارسی و انگلیسی او، امکان طرح برخی مباحث مرتبط با تجربهٔ ایران را در فضای علمی داخلی و بین‌المللی فراهم کرده است.
جایگاه علمی و اهمیت فعالیت‌ها
اهمیت کارنامهٔ حمیرا مشیرزاده را می‌توان در سه محور خلاصه کرد: آموزش دانشگاهی روابط بین‌الملل، تألیف و ترجمهٔ منابع تخصصی، و پژوهش دربارهٔ نظریه‌پردازی و سیاست خارجی. آثار او به گسترش ادبیات آموزشی فارسی در این رشته کمک کرده‌اند و پژوهش‌هایش دربارهٔ نظریه‌پردازی در ایران، به بحث دربارهٔ جایگاه پژوهشگران ایرانی در دانش جهانی روابط بین‌الملل پیوند می‌خورند.
تقدیر در جشنوارهٔ فارابی
در چهاردهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فارابی، حمیرا مشیرزاده در بخش «شخصیت‌های پیشتاز علوم انسانی و اسلامی» معرفی شد و تخصص او «روابط بین‌الملل» اعلام شد. این تقدیر در چارچوب کارنامهٔ علمی و دانشگاهی او قابل معرفی است و نباید با جایزه‌ای برای یک کتاب یا مقالهٔ منفرد اشتباه گرفته شود.
منابع
۱. خبرگزاری مهر / سرخط، «برگزیدگان چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فارابی معرفی و تقدیر شدند»؛ برای عنوان رسمی بخش و حوزهٔ تخصصی برگزیدگان.
۲. دانشگاه کمپلوتنسه مادرید، صفحهٔ معرفی Homeira Moshirzadeh؛ شامل حوزه‌های پژوهشی و فهرست منتخب مقالات علمی.
۳. ORCID، نمایهٔ پژوهشی Homeira Moshirzadeh؛ شامل سوابق دانشگاهی و شماری از آثار ثبت‌شده.
۴. انتشارات چاپخش، صفحهٔ کتاب «تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل».
۵. انتشارات چاپخش، صفحهٔ کتاب «مبانی نظری تبیین و تحلیل سیاست خارجی».