برند ملی - تبریز را در طول تاریخ، شهری تجاری می‌شناختند. جاده ابریشم از این شهر می‌گذشت. کاروانیان از شرق و غرب، از چین و هند و روسیه و عثمانی، به تبریز می‌آمدند تا کالاهایشان را بفروشند و کالاهای دیگر بخرند. به همین دلیل، بازار تبریز یکی از بزرگترین و مهمترین بازارهای جهان شد.

بازار تبریز یک راسته نیست. یک مجموعه است. طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان با ۱.۵ کیلومتر طول. اما فقط طولش مهم نیست. معماری‌اش مهم است. طاق‌های آجری بلند که با گچ و آهک ساخته شده، نورگیرهای قوس‌دار که روشنایی طبیعی را به داخل بازار می‌آورد، تیمچه‌ها (تالارهای تجاری بزرگ) با گنبدهای عظیم، کاروانسراها برای استراحت بازرگانان، مسجدها، مدرسه‌ها، حمام‌ها، و سراهای متعدد.

معروفترین بخش بازار تبریز، تیمچه امیر است. یک تالار گنبددار بزرگ که در آن فرش و تابلو فرش دستبافت تبریز فروخته می‌شود. گنبد تیمچه امیر آنقدر بلند و زیبا است که معماری آن را تحسین می‌کنی. نور از روزنه‌های گنبد به داخل می‌تابد و فضایی نیمه روشن و روحانی خلق می‌کند.

بازار تبریز در طول تاریخ، چندین بار آتش گرفت و دوباره ساخته شد. بزرگترین آتش‌سوزی در دوره قاجار بود که تقریباً تمام بازار خاکستر شد. اما تبریزی‌ها دوباره آن را ساختند. بازار تبریز نماد مقاومت و استقامت مردم آذربایجان است.

بازار تبریز فقط مرکز تجارت نبود. مرکز اندیشه و مبارزه هم بود. در جنبش مشروطه، بازار تبریز مرکز تجمع مشروطه‌خواهان بود. مردم در بازار جمع می‌شدند، شعار می‌دادند و علیه استبداد قیام می‌کردند. بازار تبریز را قلب مشروطه ایران می‌دانند.

امروز بازار تبریز هنوز زنده است. هنوز هم بازاریان در آن مشغول خرید و فروش هستند. هنوز هم مسافران و گردشگران از آن بازدید می‌کنند. هنوز هم فرش تبریز در تیمچه امیر به فروش می‌رسد. اما زیرساخت‌های گردشگری آن ضعیف است و برند جهانی ندارد.

ارقام و مستندات
بازار تبریز با ۱.۵ کیلومتر طول، طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان است.

قدمت بازار تبریز به بیش از ۷۰۰ سال پیش (دوره ایلخانی) می‌رسد.

بازار تبریز ۲۰ راسته بازار، ۲۵ تیمچه، ۳۵ سرا، ۱۰ مسجد، ۵ مدرسه، ۲ حمام و چندین کاروانسرا دارد.

بازار تبریز در سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

هر سال بیش از ۲ میلیون گردشگر داخلی و خارجی از بازار تبریز بازدید می‌کنند.

چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، خطر آتش‌سوزی است. بازار تبریز از چوب و گچ و آجر ساخته شده و سقف‌های چوبی آن بسیار قابل اشتعال است. سیستم اطفای حریق در بازار قدیمی و ناکارآمد است. یک آتش‌سوزی کوچک می‌تواند فاجعه بیافریند.

دوم، خطر زلزله. تبریز روی گسل زلزله قرار دارد. بازار قدیمی در برابر زلزله مقاومت چندانی ندارد. بسیاری از طاق‌ها و سقف‌ها در صورت زلزله شدید فرو می‌ریزند.

سوم، فرسایش بافت. بازار ۷۰۰ ساله است و مرمت آن نیاز به بودجه و تخصص دارد. بعضی قسمت‌ها ترک خورده و بعضی در حال ریزش است.

چهارم، نبود زیرساخت‌های گردشگری مدرن. تابلوهای راهنما به زبان‌های خارجی کم است، سرویس‌های بهداشتی کافی نیست، و رستوران‌ها و کافی‌شاپ‌های استاندارد در محدوده بازار کم هستند.

پنجم، نبود برندسازی قدرتمند بین‌المللی. بازار تبریز در جهان ناشناخته است، در حالی که بازار استانبول و بازار مراکش و بازار دبی برندسازی شده‌اند.

فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی گردشگری خرید و معماری تاریخی سالانه صدها میلیارد دلار است. بازار تبریز با قدمت ۷۰۰ سال و معماری منحصربه‌فرد، می‌تواند یکی از مقاصد اصلی گردشگران خارجی در شمال غرب ایران باشد.

سرمایه‌گذاری در نوسازی سیستم اطفای حریق (نصب اسپرینکلر، کپسول، اعلام حریق) و مقاوم‌سازی بافت در برابر زلزله.

ایجاد مرکز بازدیدکنندگان با امکانات دیجیتال (فیلم مستند از تاریخ بازار، نقشه سه‌بعدی از راسته‌ها و تیمچه‌ها).

نصب تابلوهای راهنما به چندین زبان (فارسی، انگلیسی، ترکی، عربی، روسی) در تمام مسیر بازار.

برگزاری تورهای پیاده‌روی تاریخی در بازار با راهنمای حرفه‌ای که از تاریخ هر راسته و تیمچه می‌گوید.

برندسازی بازار تبریز به عنوان «طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان» و «نگین جاده ابریشم».

ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۳ دقیقه‌ای با نام «نگین جاده ابریشم» از طاق‌های آجری تا تیمچه امیر و گنبدهای عظیم، با صدای بازار و هیاهوی بازاریان.

یک اینفوگرافیک از مقایسه بازار تبریز با بازارهای معروف جهان (استانبول، قاهره، مراکش، دبی) از نظر طول، قدمت و معماری.

یک پادکست ۲۵ دقیقه‌ای با یک بازاری قدیمی تبریزی که ۵۰ سال در بازار فرش فروخته است. از روزهای پررونق بازار و خاطرات انقلاب مشروطه می‌گوید.

یک موشن گرافیک کوتاه: «بازار تبریز، طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان را بشناسید (انیمیشن ۹۰ ثانیه‌ای)»

فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی گردشگری، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌های تور، استراتژی بازاریابی و برندینگ به سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه گردشگری تاریخی تبریز هستیم. اگر می‌خواهید طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان را به مقصد اول گردشگران خارجی در شمال غرب ایران تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.