دکتر جورجو روتا (Giorgio Rota) تاریخ‌پژوه و ایران‌شناس ایتالیایی‌تبارِ فعال در اتریش است که در مؤسسه ایران‌شناسی آکادمی علوم اتریش پژوهش می‌کند. حوزه اصلی فعالیت او تاریخ ایران پیشامدرن، به‌ویژه دوره صفوی، و روابط سیاسی، فرهنگی و دیپلماتیک ایران با اروپا و دیگر قدرت‌های منطقه‌ای است.
روتا در پژوهش‌های خود از منابع تاریخی ایرانی و اروپایی بهره می‌گیرد تا تصویری دقیق‌تر از مناسبات دولت‌ها، دیپلماسی، جنگ، تجارت و برداشت‌های متقابل جوامع از یکدیگر ارائه دهد. مطالعات او نشان می‌دهد که تاریخ ایران را نمی‌توان جدا از شبکه ارتباطات منطقه‌ای و جهانی آن بررسی کرد؛ به‌ویژه در دوره صفوی که روابط ایران با عثمانی، ونیز و دیگر دولت‌های اروپایی اهمیت فراوان داشت.
حضور در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی
در فهرست منتشرشده برگزیدگان شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی، نام جورجو روتا در بخش بین‌الملل با عنوان «پژوهشگر ایران‌شناس از اتریش» آمده است.
این معرفی با سابقه پژوهشی او در تاریخ ایران و روابط ایران و اروپا تناسب دارد. روتا از جمله پژوهشگرانی است که با بررسی اسناد تاریخی و منابع چندزبانه، به شناخت جایگاه ایران در مناسبات سیاسی و فرهنگی جهان پیشامدرن کمک می‌کنند.
توضیح درباره عنوان: عنوان درج‌شده در گزارش جشنواره، معرفی او به‌عنوان پژوهشگر ایران‌شناس از اتریش است. این عنوان را نباید با عناوین ویژه‌ای مانند «شخصیت پیشگام» یا «نظریه‌پرداز برتر» یکسان دانست. همچنین «برند ملی علمی ایران» عنوان معرفی‌محور وب‌سایت است، نه عنوان رسمی اعطاشده از سوی جشنواره.
زمینه‌های اصلی پژوهش
مهم‌ترین زمینه‌های علمی مرتبط با فعالیت جورجو روتا عبارت‌اند از:
- تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران پیشامدرن
- تاریخ حکومت صفوی و مناسبات آن با همسایگان
- روابط دیپلماتیک ایران و اروپا
- روابط ایران صفوی و جمهوری ونیز
- تاریخ جنگ، صلح و اتحادهای سیاسی در خاورمیانه
- تاریخ سفیران، مأموریت‌های دیپلماتیک و ارتباطات میان دولت‌ها
- شناخت ایران در منابع و نوشته‌های اروپایی
- تاریخ روابط ایران با عثمانی و دیگر قدرت‌های منطقه‌ای
کتاب‌ها و آثار شاخص
۱. زیر دو شیر: شناخت ایران در جمهوری ونیز، حدود ۱۴۵۰ تا ۱۷۹۷
Under Two Lions: On the Knowledge of Persia in the Republic of Venice (ca. ۱۴۵۰–۱۷۹۷)
این کتاب در سال ۲۰۰۹ منتشر شده و به چگونگی شناخت ایران در جمهوری ونیز طی چند قرن می‌پردازد. موضوع اصلی آن فقط روابط رسمی دو طرف نیست، بلکه نحوه شکل‌گیری اطلاعات و برداشت‌های ونیزیان درباره ایران نیز هست.
بررسی این موضوع به فهم بهتر روابط میان ایران و اروپا کمک می‌کند و نشان می‌دهد که شناخت یک جامعه از جامعه دیگر چگونه در بستر دیپلماسی، تماس‌های سیاسی و انتقال اطلاعات شکل می‌گیرد.
۲. زندگی و زمانه رستم‌خان
La Vita e i Tempi di Rostam Khan
این اثر در سال ۲۰۰۹ منتشر شده و بر پایه نسخه خطی موجود در کتابخانه بریتانیا تهیه شده است. کتاب شامل تصحیح و ترجمه یک متن تاریخی درباره رستم‌خان است.
اهمیت چنین کاری در دسترسی پژوهشگران به منابع تاریخی و امکان بررسی دقیق‌تر شخصیت‌ها و رویدادهای گذشته است. تصحیح و ترجمه متون دست‌نویس، به‌ویژه منابعی که درباره تاریخ ایران و مناسبات آن با دیگر مناطق اطلاعات ارائه می‌کنند، بخشی مهم از پژوهش تاریخی مستند به شمار می‌رود.
مقالات پژوهشی منتخب
۳. روابط دیپلماتیک صفویان و ونیز
Safavid Persia and its Diplomatic Relations with Venice
این مقاله به روابط دیپلماتیک ایران صفوی و جمهوری ونیز می‌پردازد و در مجموعه‌ای پژوهشی درباره ایران در عصر صفوی منتشر شده است. موضوع آن بخشی از تاریخ ارتباطات سیاسی ایران با اروپا را روشن می‌کند.
۴. روابط دیپلماتیک اروپا و صفویان
Euro-Safavid Diplomatic Relations
این فصل کتاب در مجموعه The Safavid World منتشر شده و روابط دیپلماتیک ایران صفوی و دولت‌های اروپایی را بررسی می‌کند. این موضوع برای شناخت جایگاه ایران در سیاست بین‌الملل دوره پیشامدرن و تحلیل راهبردهای دیپلماتیک دولت صفوی اهمیت دارد.
۵. ایران در سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰: دیدگاه‌هایی از اروپای مرکزی
Persia ۱۷۰۰–۱۸۰۰: Some Views from Central Europe
این مقاله به دیدگاه‌های اروپای مرکزی درباره ایران در سده هجدهم می‌پردازد. بررسی چنین منابعی به پژوهشگران امکان می‌دهد برداشت‌های خارجی از ایران را با شرایط تاریخی و سیاسی آن دوره مقایسه کنند.
۶. نادرشاه و امپراتوری او
In a League of Its Own? Nāder Šāh and His Empire
این مقاله به حکومت و لشکرکشی‌های نادرشاه و دشواری‌های ایجاد ثبات سیاسی در قلمرو او می‌پردازد. اثر در مجموعه‌ای درباره امپراتوری‌های کوتاه‌مدت در تاریخ جهان منتشر شده است.
اهمیت پژوهش‌های او برای شناخت ایران
روابط ایران با اروپا در دوره‌های تاریخی مختلف، بخشی از تاریخ سیاسی و فرهنگی کشور است. پژوهش درباره این روابط می‌تواند شناخت ما را از دیپلماسی، رقابت‌های منطقه‌ای، انتقال اطلاعات، تعاملات فرهنگی و برداشت‌های متقابل ملت‌ها گسترش دهد.
آثار جورجو روتا به‌ویژه از این جهت اهمیت دارند که تاریخ ایران را در پیوند با منابع ایرانی و اروپایی بررسی می‌کنند. چنین رویکردی به بازسازی چندجانبه رویدادهای تاریخی کمک می‌کند و امکان می‌دهد روایت‌های مربوط به ایران با اسناد و دیدگاه‌های متنوع سنجیده شوند.
چرا جورجو روتا در «برند ملی علمی ایران» معرفی می‌شود؟
معرفی جورجو روتا در وب‌سایت برند ملی ایران، به معنای معرفی او به‌عنوان دانشمند ایرانی نیست؛ بلکه هدف، معرفی یک پژوهشگر بین‌المللی است که بخش مهمی از فعالیت علمی خود را به تاریخ و شناخت ایران اختصاص داده است.
حضور او در بخش بین‌الملل شانزدهمین جشنواره فارابی و فعالیت پژوهشی‌اش در مؤسسه ایران‌شناسی آکادمی علوم اتریش، زمینه مناسبی برای معرفی او در بخش «چهره‌های بین‌المللی مطالعات ایران» فراهم می‌کند.
این پروفایل همچنین فرصتی برای برجسته‌کردن اهمیت تاریخ روابط ایران و اروپا و نقش پژوهش‌های آرشیوی و چندزبانه در شناخت دقیق‌تر میراث تاریخی کشور است.
مشخصات کوتاه
- نام: جورجو روتا (Giorgio Rota)
- حوزه تخصصی: تاریخ ایران و ایران‌شناسی
- وابستگی پژوهشی: مؤسسه ایران‌شناسی آکادمی علوم اتریش
- زمینه‌های اصلی: تاریخ صفوی، روابط ایران و اروپا، دیپلماسی و تاریخ سیاسی
- آثار شاخص: Under Two Lions و La Vita e i Tempi di Rostam Khan
- جایگاه در جشنواره: معرفی در بخش بین‌الملل شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی
- عنوان درج‌شده در گزارش: پژوهشگر ایران‌شناس از اتریش
- جایگاه پیشنهادی در سایت: برند ملی ایران ← چهره‌های بین‌المللی ← ایران‌شناسی و تاریخ روابط خارجی