گرجستان یکی از موفقترین نمونههای «بازسازی برند ملی» در فضای پساشوروی است. کشوری که توانسته در دو دهه اخیر تصویر خود را از یک کشور درگیر بحرانهای سیاسی و اقتصادی، به یک «مقصد گردشگری جذاب، اصلاحگر اقتصادی و کشور کوچک اما چابک» تغییر دهد.
برند ملی اوکراین امروز دیگر فقط یک تصویر اقتصادی یا فرهنگی نیست؛ بلکه یک روایت سیاسی-هویتی در سطح جهانی است که به شدت تحت تأثیر تحولات امنیتی و ژئوپلیتیک قرار گرفته است.
غنا یکی از موفقترین و پایدارترین نمونههای برندسازی ملی در غرب آفریقاست. کشوری که توانسته برخلاف بسیاری از همسایگان خود، تصویری از «ثبات سیاسی، دموکراسی نسبتاً پایدار، هویت فرهنگی اصیل و فضای مناسب سرمایهگذاری» در ذهن جهانیان ایجاد کند.
ارمنستان یکی از خاصترین نمونههای برندسازی ملی در فضای پساشوروی است؛ کشوری کوچک در قفقاز جنوبی که برند ملی آن بیش از آنکه بر اقتصاد یا منابع طبیعی استوار باشد، بر «هویت تاریخی، حافظه جمعی و دیاسپورای جهانی» بنا شده است.
آرژانتین یکی از شناختهشدهترین برندهای ملی در آمریکای جنوبی است؛ کشوری که تصویر جهانی آن بهشدت تحت تأثیر «فوتبال، فرهنگ شهری اروپاییتبار، تاریخ سیاسی پرنوسان و بحرانهای اقتصادی دورهای» شکل گرفته است.
تیم ملی فوتسال ایران را شاید بتوان سلطان بیمنازع فوتسال آسیا و یکی از قدرتهای اول جهان نامید. رکورددار تعداد قهرمانی در آسیا، حضور همیشگی در جام جهانی، و سبکی که تحسین جهانیان را برانگیخته است. در این پرونده، از این غول پنهان ورزش ایران و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
تیم ملی ورزشکاران پارالمپیک ایران را شاید بتوان افتخارآفرینترین و غرورانگیزترین تیم ورزشی ایران در دو دهه اخیر نامید. ورزشکارانی که با وجود محدودیتهای جسمی، نه تنها بر سکوی قهرمانی جهان ایستادهاند، بلکه روحیه ایستادگی و امید را به میلیونها نفر هدیه کردهاند. در این پرونده، از این قهرمانان بزرگ و ظرفیت برند شدنشان میگوییم.
نهضت سوادآموزی را شاید بتوان بزرگترین و موفقترین جنبش فرهنگی-آموزشی پس از انقلاب اسلامی نامید. نهادی که با فرمان امام خمینی (ره) در دیماه ۱۳۵۸ متولد شد و با شعار «ایران را مدرسه کنیم»، میلیونها زن و مرد روستایی و حاشیهنشین شهری را از تاریکی بیسوادی نجات داد و نرخ باسوادی کشور را از ۴۷ درصد به بیش از ۹۰ درصد رساند. در این پرونده، از این برند عدالت آموزشی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
حوزههای علمیه ایران را شاید بتوان قدیمیترین و تأثیرگذارترین نهاد فرهنگی-سیاسی جهان تشیع نامید. نظام آموزشی روحانیت که ریشه در حوزه نجف و قم دارد، طی چهار دهه اخیر، نه تنها مرجعیت دینی و علمی جهان تشیع را حفظ کرده، بلکه کارگزاران عالیرتبه نظام جمهوری اسلامی (رهبری، قوه قضائیه، مجلس خبرگان، و دهها هزار روحانی در نهادهای سیاسی و فرهنگی) را نیز تربیت نموده است. در این پرونده، از این برند علمی-دینی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
شرکتهای دانشبنیان ایران را شاید بتوان بزرگترین و تأثیرگذارترین دستاورد علمی-فناوری انقلاب اسلامی در دو دهه اخیر نامید. اکوسیستمی که با تکیه بر توان جوانان متخصص و ایمان به «ما میتوانیم»، تحریمها را به فرصت تبدیل کرده و امروز در حوزههای نفت و گاز، پتروشیمی، پزشکی، بیوتکنولوژی، هوافضا و صنایع پیشرفته، نام ایران را در کنار قدرتهای جهانی قرار داده است. در این پرونده، از این جهاد علمی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
صنعت پهپادی ایران را شاید بتوان شگفتانگیزترین و تحولآفرینترین دستاورد دفاعی انقلاب اسلامی در یک دهه اخیر نامید. از یک موشکهای ابتدایی در دهه ۱۳۶۰ تا پهپادهای پیشرفته و بمبافکنهای فوقهوشمند امروز که معادلات نظامی منطقه را تغییر دادهاند. در این پرونده، از این برند قدرت هوشمند و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
جهاد دانشگاهی را شاید بتوان یکی از اصیلترین و مردمیترین نهادهای علمی-فناوری پس از انقلاب اسلامی نامید. نهادی که با فرمان امام خمینی (ره) در سال ۱۳۵۹ متولد شد و با شعار «علم در خدمت جامعه»، پل ارتباطی میان دانشگاه و صنعت، آموزش و اشتغال، و پژوهش و نیازهای روز کشور شده است. در این پرونده، از این برند علمی-کاربردی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
قناتهای ایران را شاید بتوان کهنترین و هوشمندانهترین سیستم استحصال آب در جهان نامید. هزاران سال پیش، ایرانیان باستان با حفر تونلهای زیرزمینی، آب را از دل کوهستان به زمینهای خشک کویر رساندند. امروز و پس از انقلاب اسلامی، احیای این سازههای عظیم و تلفیق آن با فناوریهای نوین (سنسورها، اینترنت اشیا، سیستمهای پایش از راه دور) به یکی از برندهای موفق مدیریت پایدار منابع آب تبدیل شده است. در این پرونده، از این میراث کهن و ظرفیت برند شدنش در عصر مدرن میگوییم.
اگر صداوسیما «رسانه ملی» است، چرا هنوز تصویر ایران را رسانههای غیرایرانی میسازند؟
برند ملی کوبا یک برند «سیاسی-فرهنگی» است که در ذهن جهانیان بسیار تثبیت شده و حتی فراتر از اندازه واقعی اقتصاد کشور عمل میکند.
مالزی یکی از جذابترین و در عین حال پیچیدهترین نمونههای برندسازی ملی در جهان است. برخلاف فرانسه که برندش بر «فرهنگ و لوکس» تاریخی استوار است، یا سوئیس که بر «دقت و اعتماد» تکیه دارد، برند مالزی بر پایه مفاهیمی بنا شده که در جهان امروز به شدت ارزشمند هستند: تنوع فرهنگی، همزیستی مسالمتآمیز، غذای لذیذ و طبیعت بکر.
سوئیس یکی از شگفتانگیزترین نمونههای برندسازی ملی در جهان است. برخلاف فرانسه که برندش بر «فرهنگ و لوکس» تاریخی استوار است، یا ایتالیا که بر «زیبایی و اصالت» احساسی تکیه دارد، و حتی برخلاف کانادا که بر «طبیعت و چندفرهنگی» بنا شده، برند سوئیس بر پایه مفاهیمی ساخته شده که در نگاه اول سرد، خشک و تکنوکراتیک به نظر میرسند: دقت، قابلیت اطمینان، بیطرفی، کیفیت مطلق و پایداری مالی. اما همین مفاهیم «سرد» به قدرتمندترین و بادوامترین برند ملی در اروپا تبدیل شدهاند.
کانادا یکی از جدیدترین و در عین حال موفقترین نمونههای برندسازی ملی در جهان است. برخلاف فرانسه که برندش بر «فرهنگ و لوکس» تاریخی استوار است، یا ایتالیا که بر «زیبایی و اصالت» احساسی تکیه دارد، و حتی برخلاف سوئد که بر «برابری و پایداری» آیندهنگر بنا شده، برند کانادا بر پایه مفاهیمی ساده و در عین حال جهانی شکل گرفته است: طبیعت بکر، چندفرهنگی مسالمتآمیز، مهربانی، ایمنی و کیفیت زندگی.
سوئد یکی از جذابترین و در عین حال متفاوتترین نمونههای برندسازی ملی در جهان است. برخلاف فرانسه که برندش بر پایه «زیبایی کلاسیک» و «لوکس» ساخته شده، و برخلاف ایتالیا که بر «شور و اصالت» استوار است، برند سوئد بر مفاهیمی بنا شده که بسیار مدرنتر و مبتنی بر ارزشهای اجتماعی به نظر میرسند: برابری، پایداری، طراحی مینیمال، نوآوری تمیز و کیفیت زندگی.
ایتالیا در کنار فرانسه، یکی از معدود کشورهایی است که برند ملی آن نه بر پایه قدرت نظامی یا فناوری، بلکه بر اساس زیبایی، ذائقه، خلاقیت و هنر زیستن ساخته شده است. برند ایتالیا شاید احساسیترین و در عین حال ملموسترین برندهای ملی جهان باشد؛ زیرا با چیزهایی پیوند خورده که مردم روزمره با آنها زندگی میکنند: غذا، مد، مبلمان، اتومبیل، معماری و طراحی.