«جامعة المصطفی العالمیة» نهادی علمی، آموزشی و بین‌المللی با هویت حوزوی و آکادمیک است که در ۲۸ آذر ۱۳۸۶ با ادغام «مرکز جهانی علوم اسلامی» و «سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور» به دستور مقام معظم رهبری تأسیس شد. این نهاد به عنوان یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های بین‌المللی ایران، مسئولیت آموزش، پژوهش و تربیت طلاب و دانش‌پژوهان غیرایرانی در مقاطع مختلف تحصیلی و حوزوی را بر عهده دارد.
۱. سیر تحول تاریخی و فلسفه تأسیس
- سیر تاریخی (۱۳۵۸ تا ۱۳۸۶): روند آموزش طلاب غیرایرانی ابتدا در «شورای سرپرستی طلاب غیرایرانی» (۱۳۵۸) و سپس «مرکز جهانی علوم اسلامی» (۱۳۶۵) سازماندهی شد. در سال ۱۳۷۰ نیز «سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور» شکل گرفت تا این دو مجموعه در سال ۱۳۸۶ در قالب جامعة المصطفی العالمیة یکپارچه شوند.
- اهداف عالیه: تربیت مجتهدان، پژوهشگران، مدرسان و مبلغان دینی، تبیین و تولید اندیشه اسلامی و ترویج معارف قرآن و اهل‌بیت (ع) با رویکرد تقریبی و بین‌المللی.
۲. گستره آموزش و ساختار علمی
- تلفیق نظام حوزوی و آکادمیک: ارائه دوره‌های آموزشی از مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تا سطوح عالی اجتهاد در ۲۵۰۰ موضوع درسی.
- تنوع رشته‌ها: شامل فقه و حقوق، قرآن و حدیث، فلسفه و کلام، تاریخ و تمدن، و نیز رشته‌های علوم انسانی نظیر مدیریت، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، علوم سیاسی و ارتباطات.
- زبان‌های آموزشی: ارائه آموزش‌ها به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی، اردو، روسی و دیگر زبان‌های زنده دنیا.
- شعب و مراکز وابسته: دارای ۶۰ شعبه بین‌المللی در سراسر جهان، مراکز آموزشی در قم، مشهد، اصفهان و گرگان، و مجتمع‌های تخصصی مانند پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی و دانشگاه مجازی المصطفی.
۳. نقش در دیپلماسی عمومی و قدرت نرم
۱. تربیت نخبگان بومی: آموزش بیش از ۵۰ هزار دانش‌آموخته از ۱۲۲ کشور که پس از فراغت از تحصیل به عنوان مبلغان و مدیران فرهنگی در کشورهای خود فعالیت می‌کنند. ۲. ترویج زبان فارسی: آموزش زبان فارسی به عنوان «زبان دوم جهان اسلام» و ابزار پیوند فرهنگی و تمدنی به ده‌ها هزار غیرایرانی. ۳. دیپلماسی علمی و تقریبی: ایجاد بستری برای گفت‌وگوهای دینی، تقریب مذاهب اسلامی و تعاملات علمی بین‌المللی.