«وزارت ورزش و جوانان» به عنوان متولی اصلی سیاست‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های ورزشی، راهبری ورزش همگانی و قهرمانی، و ساماندهی امور نسل جوان در ایران، نقش محوری در ارتقای سرمایه اجتماعی، دیپلماسی ورزشی و قدرت نرم کشور ایفا می‌کند.
کلیدی‌ترین محورهای یافته‌ها:
۱. سیر تحول تاریخی و ادغام (۱۳۱۳ تا ۱۳۸۹): پیشینه ورزش به تأسیس «انجمن ملی تربیت بدنی» در سال ۱۳۱۳ و سپس تشکیل «سازمان تربیت بدنی» در سال ۱۳۵۰ بازمی‌گردد. در حوزه جوانان نیز «شورای عالی جوانان» در سال ۱۳۷۱ و «سازمان ملی جوانان» در سال ۱۳۷۹ شکل گرفت. سرانجام در ۸ دی‌ماه ۱۳۸۹ با تصویب مجلس شورای اسلامی، این دو نهاد حاکمیتی ادغام و «وزارت ورزش و جوانان» به‌طور رسمی تأسیس شد.
۲. ارکان و ساختار مدیریتی:
- شورای عالی ورزش و تربیت بدنی: عالی‌ترین مرجع سیاست‌گذاری ورزشی کشور به ریاست رئیس‌جمهور.
- شورای عالی جوانان / ستاد ملی ساماندهی امور جوانان: مرجع هماهنگی بین‌دستگاهی در حوزه‌های اشتغال، مسکن، هویت و ازدواج جوانان.
- معاونت‌های تخصصی: شامل معاونت توسعه ورزش قهرمانی و حرفه‌ای، معاونت امور جوانان، معاونت توسعه ورزش همگانی، معاونت توسعه ورزش بانوان و معاونت توسعه مدیریت و منابع.
- نهادهای تابعه: شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور، فدراسیون‌های ورزشی و ادارات کل استانی.
۳. وظایف و مأموریت‌های حاکمیتی:
- ورزش همگانی و سلامت: بسترسازی برای دسترسی عادلانه آحاد جامعه به اماکن ورزشی و ارتقای نشاط اجتماعی.
- ورزش قهرمانی و دیپلماسی ورزشی: پشتیبانی از ملی‌پوشان در مسابقات المپیک، پارالمپیک و جهانی، و میزبانی از رویدادهای بین‌المللی.
- امور جوانان و خانواده: اعطای مجوز به تشکل‌ها و سمن‌های جوانان، توسعه خانه‌های جوان، و تسهیل ازدواج و توانمندسازی نخبگان جوان.
۴. نقش در ارتقای برند ملی و قدرت نرم: برافراشته شدن پرچم ایران در عرصه‌های جهانی، موفقیت‌های ورزشکاران (به‌ویژه بانوان ورزشکار با پوشش اسلامی) و دیپلماسی ورزشی، ابزاری کارآمد جهت تقویت غرور ملی، انسجام اجتماعی و ارتقای تصویر بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.