شتاب‌دهنده آواتک؛ از پیشگامان صنعت شتاب‌دهی و کارآفرینی استارتاپی ایران
شتاب‌دهنده آواتک (Avatech Accelerator) یکی از نخستین و شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های شتاب‌دهی استارتاپی ایران است که در سال ۱۳۹۳ با هدف حمایت از کارآفرینان، توسعه کسب‌وکارهای نوپا و ایجاد زیرساخت‌های حرفه‌ای برای رشد استارتاپ‌ها تأسیس شد.
آواتک در دوره‌ای فعالیت خود را آغاز کرد که مفهوم شتاب‌دهی استارتاپی در ایران هنوز نوپا بود و بسیاری از تیم‌های کارآفرین به منابع مالی، آموزش تخصصی، شبکه منتورینگ و ارتباط با سرمایه‌گذاران دسترسی محدودی داشتند.
این مجموعه با ارائه الگویی ساختاریافته از شتاب‌دهی، نقش مهمی در گسترش فرهنگ کارآفرینی نوآورانه و آشنایی فعالان اقتصادی ایران با مدل‌های جدید حمایت از کسب‌وکارهای فناورانه ایفا کرد.
تاریخچه و شکل‌گیری
آواتک در سال ۱۳۹۳ با مشارکت محسن ملایری و سعید رحمانی شکل گرفت. نخستین دوره شتاب‌دهی این مجموعه در پاییز همان سال آغاز شد.
این شتاب‌دهنده با الگوبرداری از تجربه‌های بین‌المللی و متناسب‌سازی آنها با شرایط بازار ایران، برنامه‌هایی برای شناسایی، آموزش، سرمایه‌گذاری و رشد تیم‌های استارتاپی طراحی کرد.
یکی از اقدامات شاخص آواتک، برگزاری رویدادهای ارائه استارتاپ‌ها به سرمایه‌گذاران یا Demo Day بود که به ایجاد ارتباط میان کارآفرینان و سرمایه‌گذاران کمک می‌کرد.
در سال ۱۳۹۷، فعالیت آواتک در چارچوب تجمیع چند مجموعه نوآوری شامل شزان، نوآوا و زاویه، در ساختار هم‌آوا قرار گرفت. این تحول یکی از نقاط مهم تاریخچه سازمانی آواتک به شمار می‌رود.
مأموریت و رویکرد
مأموریت آواتک، تسهیل مسیر تبدیل ایده‌های نوآورانه به کسب‌وکارهای قابل رشد و سرمایه‌پذیر بود.
این مجموعه تلاش می‌کرد با فراهم‌کردن منابع اولیه و خدمات تخصصی، ریسک مراحل آغازین کارآفرینی را کاهش دهد و بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها را برای ورود به بازار و توسعه فعالیت اقتصادی آماده کند.
آواتک در برنامه‌های خود بر اعتبارسنجی ایده، توسعه محصول، شناسایی مشتری، طراحی مدل کسب‌وکار و آمادگی برای جذب سرمایه تأکید داشت.
حوزه‌های تخصصی فعالیت
حوزه‌های مورد توجه آواتک در دوره‌های مختلف فعالیت شامل فناوری اطلاعات و ارتباطات، تجارت الکترونیک، خدمات اینترنتی، نرم‌افزار، اپلیکیشن‌های موبایل، آموزش آنلاین، رسانه‌های دیجیتال، خدمات مبتنی بر فناوری و راهکارهای نوآورانه کسب‌وکار بود.
این تنوع زمینه فعالیت موجب شد تیم‌هایی با مدل‌های کسب‌وکار متفاوت از خدمات شتاب‌دهی مجموعه استفاده کنند.
خدمات و حمایت‌های شتاب‌دهنده آواتک
آواتک در برنامه‌های تاریخی خود مجموعه‌ای از خدمات را برای تیم‌های منتخب فراهم می‌کرد.
این خدمات شامل سرمایه اولیه، فضای کار، آموزش کارآفرینی، منتورینگ تخصصی، مشاوره توسعه محصول، شبکه‌سازی تجاری، معرفی به سرمایه‌گذاران و برگزاری رویدادهای ارائه به سرمایه‌گذار بود.
برنامه‌های آواتک همچنین شامل مرحله پیش‌شتاب‌دهی با عنوان آواکمپ و دوره اصلی شتاب‌دهی بود.
یکی از ویژگی‌های متمایز این مجموعه، بهره‌گیری از شبکه مربیان و متخصصان ایرانی و بین‌المللی برای انتقال دانش و تجربه به کارآفرینان بود.
دستاوردها و عملکرد
آواتک در دوران فعالیت خود از مجموعه‌ای از استارتاپ‌های ایرانی حمایت کرد و در توسعه ساختار حرفه‌ای شتاب‌دهی در کشور نقش داشت.
بر اساس گزارش منتشرشده در سال ۱۳۹۶، آواتک تا آن زمان حدود سه هزار تیم استارتاپی را بررسی کرده بود و ۴۳ استارتاپ در ارتباط با برنامه‌های این مجموعه راه‌اندازی شده بودند.
همچنین در این گزارش به شبکه‌ای متشکل از ۱۵۰ مربی و متخصص اشاره شده است.
از جمله کسب‌وکارهایی که در گزارش‌های تاریخی به ارتباط آنها با برنامه‌های آواتک اشاره شده، می‌توان به ریحون، نوار، تسکولو، فرانش و دونیت اشاره کرد.
آواتک در سال ۱۳۹۶ در گزارشی رسانه‌ای در میان ده شتاب‌دهنده مطرح خاورمیانه معرفی شد.
این دستاوردها بیانگر نقش آواتک در دوره شکل‌گیری و گسترش اکوسیستم استارتاپی ایران هستند و نباید به‌عنوان آمار عملکرد جاری مجموعه در سال ۱۴۰۵ تفسیر شوند.
جایگاه آواتک در زیست‌بوم نوآوری ایران
آواتک را می‌توان یکی از مجموعه‌های اثرگذار در نهادینه‌سازی مفهوم شتاب‌دهی استارتاپی در ایران دانست.
این مجموعه با معرفی الگوهای حرفه‌ای حمایت از کارآفرینان، توسعه شبکه مربیان، برگزاری رویدادهای سرمایه‌گذاری و کمک به شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوپا، در گسترش زیرساخت‌های کارآفرینی فناورانه نقش ایفا کرد.
از مهم‌ترین جنبه‌های اثرگذاری آواتک می‌توان به تقویت ارتباط میان ایده‌پردازان و سرمایه‌گذاران، ترویج فرهنگ کار تیمی و توسعه الگوهای سرمایه‌گذاری اولیه در کسب‌وکارهای نوپا اشاره کرد.
تحولات سازمانی و میراث برند آواتک
در شهریور ۱۳۹۷، تجمیع آواتک و چند مجموعه فعال در حوزه نوآوری در قالب هم‌آوا اعلام شد.
این تحول موجب تغییر ساختار فعالیت مجموعه و انتقال بخشی از ظرفیت‌ها و برنامه‌های حمایتی به ساختار جدید شد.
اگرچه فعالیت مستقل آواتک در سال‌های بعد ادامه نیافت، نام این مجموعه همچنان در تاریخچه شکل‌گیری صنعت شتاب‌دهی ایران جایگاه قابل توجهی دارد.
معرفی در پایگاه برند ملی ایران
پایگاه برند ملی ایران در چارچوب شناسایی و معرفی برندهای پیشگام در توسعه اقتصاد نوآوری کشور، شتاب‌دهنده آواتک را به‌عنوان یکی از برندهای اثرگذار در تاریخ کارآفرینی استارتاپی ایران معرفی می‌کند.
سابقه پیشگامی در شتاب‌دهی، حمایت از کسب‌وکارهای نوپا، توسعه شبکه منتورینگ و نقش در گسترش فرهنگ سرمایه‌گذاری استارتاپی، از مهم‌ترین دلایل معرفی این برند در ویژه‌نامه شتاب‌دهنده‌ها و مراکز رشد ایران است.
معرفی آواتک در پایگاه برند ملی ایران با هدف پاسداشت تجربه‌های اثرگذار کارآفرینی، مستندسازی تاریخچه برندهای نوآور ایرانی و شناساندن الگوهای موفق توسعه کسب‌وکارهای فناورانه انجام می‌شود.