دانشگاه تبریز

شناسنامه برند ملی

تاریخچه و هویت

دانشگاه تبریز در آبان ۱۳۲۶ با دو دانشکده ادبیات و پزشکی تأسیس شد و به عنوان قدیمی‌ترین دانشگاه شمال‌غرب ایران شناخته می‌شود. نخستین رئیس آن دکتر خانبابا بیانی بود. ساختمان‌های اولیه دانشگاه به صورت استیجاری در سطح شهر پراکنده بودند، اما در سال ۱۳۲۸ زمینی به مساحت ۲۴۷ هزار مترمربع خریداری و ساخت بیمارستان ۱۵۰ تختخوابی و دانشکده پزشکی آغاز شد. در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ دانشکده‌های مختلف به این محل منتقل شدند . این دانشگاه به عنوان «مادر دانشگاه‌های شمال‌غرب کشور» شناخته می‌شود و دانشگاه‌هایی مانند محقق اردبیلی، مراغه و مجتمع آموزش عالی بناب از آن منشعب شده‌اند .

چهره‌های برجسته و پژوهشگران شاخص

• حسن نمازی (دانشکده شیمی): استاد نمونه کشوری (۱۴۰۳)، در فهرست دانشمندان ۱٪ جهان در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، بنیان‌گذار اولین قطب علمی کشور (قطب علمی مواد جدید و شیمی پاک)، دارنده مدال طلا از نمایشگاه بین‌المللی اختراعات سوئیس (۲۰۱۸) .

• محمد عباس‌زاده (دانشکده حقوق و علوم اجتماعی): پژوهشگر پراستناد علوم انسانی در پایگاه ISC (۱۳۹۹)، سرآمد آموزشی دانشگاه تبریز (۱۴۰۲)، رئیس پیشین دانشکده حقوق و علوم اجتماعی .

• اسماعیل علی‌پور (دانشکده شیمی): از اولین پژوهشگران ساخت بیوسنسورهای الکتروشیمیایی DNA در ایران، استاد نمونه دانشگاه تبریز .

مقالات و دستاوردهای علمی

• رتبه‌بندی تایمز آسیا ۲۰۲۶: رتبه ۱۸۰ آسیا، رتبه ۱۱ ایران، و دوم دانشگاه‌های جامع کشور پس از دانشگاه تهران .

• رتبه‌بندی QS ۲۰۲۶: رتبه ۵۷۸ جهان و ششم ایران (پس از تهران، شریف، امیرکبیر، علم و صنعت و صنعتی اصفهان) .

• تولید علمی: بیش از ۲۲,۹۰۰ مقاله داخلی و ۱۹,۶۰۰ مقاله بین‌المللی، رتبه ششم دانشگاه‌های دولتی کشور از نظر تعداد مقالات .

• رتبه‌بندی موضوعی (U.S. News ۲۰۲۲): مهندسی عمران رتبه ۳۹ جهان، مهندسی مکانیک رتبه ۷۷، انرژی و سوخت رتبه ۹۳، مهندسی رتبه ۱۳۴ .

زیرساخت‌ها و دانشکده‌ها

• دانشکده‌ها: ۲۰ دانشکده در حوزه‌های علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، کشاورزی، دامپزشکی و تربیت بدنی؛ شامل دانشکده‌های فنی مهندسی مرند، کشاورزی اهر و فنی میانه به عنوان دانشکده‌های وابسته .

• اعضای هیئت علمی و دانشجویان: ۷۸۰ عضو هیئت علمی، ۲۴,۰۰۰ دانشجو، ۸۰۰ کارمند .

• آزمایشگاه‌ها: ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی .

• پژوهشکده‌ها: ۱۱ پژوهشکده و مرکز تحقیقاتی شامل پژوهشکده محیط زیست، مؤسسه تاریخ و فرهنگ ایران، مرکز پژوهشی ریاضیات در صنعت و مؤسسه مطالعات قفقاز، آناتولی و آسیای میانه .

• امکانات رفاهی: چهار خوابگاه دانشجویی، چهار سالن غذاخوری، بازارچه دانشجویی، خشکشویی، نانوایی، بانک، فروشگاه تعاونی، سالن پیرایش و آژانس .

• امکانات ورزشی: مجموعه ژیمنازیوم شامل سالن چندمنظوره با ظرفیت چهار هزار نفر، سالن‌های تنیس روی میز و سایر فضاهای ورزشی .

• پردیس بین‌المللی ارس و پردیس خودگران تبریز .

چرا در دسته دانشگاه‌های برند ملی قرار می‌گیرد

دانشگاه تبریز، قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه شمال‌غرب ایران با بیش از ۷۵ سال سابقه، جایگاهی ممتاز در تاریخ آموزش عالی کشور دارد. این دانشگاه در تایمز آسیا ۲۰۲۶ رتبه ۱۸۰ را کسب کرده و دومین دانشگاه جامع برتر کشور پس از تهران است . در QS ۲۰۲۶ نیز رتبه ۵۷۸ جهان و ششم ایران را دارد . آنچه جایگاه برند ملی آن را تثبیت می‌کند، ترکیب قدمت تاریخی با جامعیت علمی است: تبریز به عنوان «مادر دانشگاه‌های شمال‌غرب» شناخته می‌شود و دانشگاه‌های متعددی از آن منشعب شده‌اند . حضور پژوهشگرانی مانند حسن نمازی در فهرست دانشمندان ۱٪ جهان و تولید نزدیک به ۲۰ هزار مقاله بین‌المللی، اعتبار پژوهشی آن را تأیید می‌کند . با ۲۰ دانشکده، ۲۰۰ آزمایشگاه و ۲۴ هزار دانشجو، تبریز یک مجموعه دانشگاهی کامل و تأثیرگذار در منطقه است. به همین دلیل، این دانشگاه باید در ردیف دهم بانک اطلاعاتی برند ملی قرار گیرد: نماد «آموزش عالی جامع در شمال‌غرب ایران» و میراث‌دار تاریخ آموزش عالی آذربایجان که همچنان در صف نخست دانشگاه‌های برتر کشور قرار دارد.