نبات یزد را همه ایرانی‌ها می‌شناسند. همان چوب‌های سفید و شفافی که با چایی داغ ته استکان می‌چرخد و آرام آرام آب می‌شود. همان شیرینی که مادربزرگ‌ها برای رفع بوی بد دهان و آرامش اعصاب، زیر زبان می‌گذاشتند.
یزد، شهر بادگیرها و کویر، جایی که مردمانش قرن‌هاست با کمترین امکانات، بیشترین هنر را خلق کرده‌اند. نبات یزد یکی از همین هنرهاست. شکر را در دیگ مسی با آب و زعفران می‌جوشانند و با چیدن نخ‌های نازک در آن، اجازه می‌دهند کریستال‌های سفید و زرد تدریجاً دور نخ بنشینند. این فرآیند یک هفته طول می‌کشد و حاصلش چیزی است شبیه به یک اثر هنری خوراکی.
نبات در فرهنگ ایرانی ریشه عمیقی دارد. در مراسم خواستگاری، چای و نبات نماد شیرینی و گشایش است. در روزهای بیماری، نبات را در عرق نعنا حل می‌کنند تا حلق دردناک را آرام کند. در مهمانی‌ها، نبات را به عنوان هدیه و تبریک می‌برند.
نبات یزد سال‌هاست که مرزها را هم رد کرده است. امروزه در بسیاری از کشورهای همسایه، نبات ایرانی را می‌شناسند و به عنوان یک شیرینی لاکچری و دارویی خرید می‌کنند. اما هنوز برند جهانی ندارد.
ارقام و مستندات
بیش از ۲۰۰ کارگاه تولید نبات در استان یزد فعال هستند. سالانه حدود ۳۰ هزار تن نبات در ایران تولید می‌شود که سهم یزد بیش از ۶۰ درصد است.
انواع نبات شامل نبات سفید، نبات زعفرانی، نبات ساده و نبات‌های طعم‌دار (لیمویی، نعنایی، هل) است.
نبات یزد به کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان، امارات و حتی کانادا صادر می‌شود. ارزش صادرات سالانه نبات ایران حدود ۱۰ میلیون دلار است.
نبات یزد در سال ۱۳۹۵ نشان جغرافیایی دریافت کرد.
چالش‌ها و موانع
اولین مشکل، رقابت با نبات‌های صنعتی و بی‌کیفیت است. برخی کارخانه‌ها با شکر آلوده و مواد افزودنی، نبات ارزان تولید می‌کنند و به نام نبات یزد می‌فروشند. مشتری عادی نمی‌تواند تشخیص دهد.
دوم، بسته‌بندی سنتی و نامناسب. بیشتر نبات یزد در کیسه‌های ساده پلاستیکی یا کارتن بی‌هویت بسته‌بندی می‌شود. برای صادرات و فروش در فروشگاه‌های مدرن، هیچ جذابیتی ندارد.
سوم، کاهش مصرف سنتی. نسل جوان کمتر چای می‌نوشند و اگر هم بنوشند، کمتر سراغ نبات می‌روند. بازار نبات در حال پیر شدن است.
چهارم، نبود برند قدرتمند صادراتی. نبات یزد در بازارهای جهانی با برندهای ترکی و پاکستانی رقابت می‌کند که بسته‌بندی و تبلیغات بهتری دارند.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی شیرینی‌های سنتی و دارویی (فانکشنال فود) در حال رشد است. نبات یزد را می‌توان به عنوان یک «شیرینی درمانی» با خواص آرامش‌بخشی و ضدعفونی کننده دهان بازاریابی کرد.
گردشگری خوراک در یزد یک فرصت است. گردشگران خارجی که به یزد می‌آیند، اگر از کارگاه‌های سنتی نبات‌سازی بازدید کنند و مراحل ساخت را ببینند، حاضرند چندین برابر قیمت بخرند.
ایجاد برندهای جدید نبات برای نسل جوان مثل نبات چوبی با طعم‌های مدرن (توت فرنگی، انبه، نارگیل) می‌تواند بازار تازه‌ای باز کند.
بسته‌بندی شیک و مدرن (لوله‌های شیشه‌ای شفاف، جعبه‌های چوبی کوچک) می‌تواند نبات یزد را به یک سوغاتی لوکس برای گردشگران خارجی تبدیل کند.
ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۳ دقیقه‌ای به نام «بلور شیرین کویر» از فرآیند یک هفته‌ای ساخت نبات در کارگاه‌های سنتی یزد.
یک اینفوگرافیک از انواع نبات و خواص هرکدام (نبات زعفرانی برای آرامش، نبات نعنایی برای معده).
یک پادکست ۲۰ دقیقه‌ای با یک استادکار ۸۰ ساله نبات‌سازی یزد که از روزهایی می‌گوید که نبات را با دست و بدون دستگاه می‌ساختند.
یک موشن گرافیک کوتاه: «از شکر تا بلور؛ معماری شگفت‌انگیز نبات یزد.»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی محصولات ایرانی، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌بندی، استراتژی صادرات و برندینگ به تولیدکنندگان نبات یزد هستیم. اگر می‌خواهید محصولتان را از یک خوراکی سنتی به یک برند ملی و بین‌المللی تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.