موسیقی ایرانی ۷ دستگاه اصلی دارد: شور، ماهور، همایون، نوا، سهگاه، چهارگاه، راستپنجگاه. هر دستگاه شاخههایی دارد به نام آواز (مثل آواز اصفهان، آواز دشتی، آواز بیات ترک). هر دستگاه و آواز، حالت روحی خاص خودش را منتقل میکند. شور غمگین و عارفانه است، ماهور شاد و حماسی و پرانرژی، نوا آرام و روحانی و بینظیر.
ردیف، میراث گرانبهای موسیقی ایرانی است. مجموعه چندصد نغمه و تحریر که در طول قرنها از استاد به شاگرد منتقل شده. ردیف را مادر موسیقی ایرانی میدانند. استادان بزرگی مثل میرزا عبدالله فراهانی، درویش خان، ابوالحسن صبا، نورعلی برومند، و محمود کریمی ردیف را حفظ کردند و به نسل بعد منتقل کردند. هر نوازنده و خواننده ای باید ردیف را بداند تا بتواند بداهه نوازی و آواز بخواند.
سازهای اصلی موسیقی ایرانی: تار، سهتار، سنتور، کمانچه، نی، تنبک، دف. هر کدام صدای خاص خودش را دارد. تار صدایی گرم و نرم و پرتحرک، سهتار زاهدانه و عارفانه و خلوتنشین، سنتور شاد و پرتحرک و شاداب، کمانچه غمگین و سوزناک و شبیه به صدای انسان، نی عرفانی و بینظیر و حزین، تنبک ریتمیک و جذاب و پرانرژی، دف صوفیانه و گروهی و روحانی.
موسیقی ایرانی در تاریخ شعر و ادبیات ایران ریشه دارد. بسیاری از اشعار حافظ، سعدی، مولانا، و فردوسی در دستگاههای مختلف موسیقی خوانده میشوند. آواز ایرانی، پیوند ناگسستنی با شعر فارسی دارد. یک خواننده خوب باید هم شعر را درک کند و هم بتواند تحریرها را درست بر روی کلمات بنشاند.
ارقام و مستندات
موسیقی ایرانی ۷ دستگاه اصلی و ۵ آواز فرعی دارد.
ردیف موسیقی ایرانی مجموعهای از بیش از ۲۰۰ نغمه و تحریر است.
سازهای اصلی موسیقی ایرانی شامل تار، سهتار، سنتور، کمانچه، نی، تنبک و دف است.
موسیقی ایرانی در سال ۲۰۰۹ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد.
چالشها و موانع
نخستین مشکل، نسل جوان و اقبال کمتر به موسیقی اصیل است. بسیاری از جوانان امروز، موسیقی پاپ و غربی را به موسیقی اصیل ترجیح میدهند، زیرا موسیقی اصیل را سخت و پیچیده و نامفهوم میدانند.
دوم، کمبود آموزشگاههای موسیقی سنتی با کیفیت بالا. در شهرهای کوچک و روستاها، آموزش موسیقی اصیل تقریباً وجود ندارد.
سوم، نبود برندسازی جهانی برای معرفی موسیقی اصیل ایرانی. در حالی که موسیقی فلامنکو اسپانیا و موسیقی کلاسیک هندی برندسازی شدهاند، موسیقی ایرانی در جهان ناشناخته است.
فرصتها و راهکارها
بازار جهانی موسیقی جهان (موسیقی World) سالانه دهها میلیارد دلار است. موسیقی ایرانی با ظرافت و پیچیدگی منحصربهفرد، میتواند جایگاه خود را در این بازار پیدا کند.
برگزاری کنسرتهای موسیقی اصیل ایرانی در شهرهای بزرگ جهان (لندن، پاریس، برلین، نیویورک) با حضور استادان بزرگ.
آموزش موسیقی ایرانی به علاقهمندان خارجی از طریق دورههای آنلاین و حضوری.
برندسازی موسیقی ایرانی به عنوان «ظریفترین موسیقی جهان» و «موسیقی دستگاه».
ایدههای رسانهای و محتوایی
یک ویدیوی ۳ دقیقهای با نام «صدای ایران» از سازها و آوازهای موسیقی دستگاهی، با نوازندگی استادان بزرگ.
یک اینفوگرافیک از هفت دستگاه موسیقی ایرانی و حالت روحی هرکدام.
یک پادکست ۲۵ دقیقهای با یک استاد موسیقی که از ردیف و دستگاه و اهمیت حفظ آن میگوید.
یک موشن گرافیک کوتاه: «موسیقی دستگاهی ایران چگونه کار میکند؟ (انیمیشن ۹۰ ثانیهای)»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی محصولات فرهنگی، آماده ارائه مشاوره، طراحی استراتژی بازاریابی و برندینگ به فعالان حوزه موسیقی اصیل ایرانی هستیم. اگر میخواهید ظریفترین موسیقی جهان را به گوش جهانیان برسانید، با ما تماس بگیرید.

