دوغ را همه می‌شناسند. ماست و آب و نمک و گاهی خشک نعنا. در روزهای گرم تابستان، یک لیوان دوغ سرد و گازدار می‌تواند یک نفر را از مرگ حتمی نجات دهد. دوغ سنتی کفیر اردبیل که تخمیر طبیعی شده، پروبیوتیک قدرتمندی است که نفخ را می‌گیرد و روده را پاک می‌کند.
سکنجبین را کمتر کسی می‌شناسد. سرکه و عسل و نعنا و خیار. یک نوشیدنی باستانی که در طب سنتی ایران برای رفع تشنگی و گرمازدگی تجویز می‌شده است. گویا نام سکنجبین از «سکن جبین» یعنی آرامش‌بخش پیشانی گرفته شده.
شربت خاکشیر را روزه‌داران ماه رمضان به وفور می‌نوشند. خاکشیر را در آب خیس می‌کنند، صاف می‌کنند، با شکر و گلاب مخلوط می‌نمایند. این شربت نه تنها تشنگی را رفع می‌کند، بلکه تصفیه‌کننده خون و رفع‌کننده عطش کبدی است.
عرق نعنا را هم که همه برای دل درد و نفخ می‌شناسند. یک استکان عرق نعنا با کمی شکر و آب، معجزه می‌کند.
این نوشیدنی‌ها در سال‌های اخیر به صورت صنعتی و بسته‌بندی شده هم درآمده‌اند. دوغ را در بطری‌های پلاستیکی و قوطی‌های آلومینیومی در سراسر ایران می‌توانید پیدا کنید. سکنجبین و شربت خاکشیر هم به صورت کنسانتره در بطری‌های شیشه‌ای به فروش می‌رسند. اما هنوز برند قدرتمند بین‌المللی ندارند.
ارقام و مستندات
سالانه حدود یک میلیون تن دوغ صنعتی و سنتی در ایران تولید می‌شود.
نوشیدنی‌های سنتی (شربت خاکشیر، سکنجبین، عرق نعنا و …) سالانه حدود ۵۰ هزار تن تولید می‌شوند.
دوغ ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق، افغانستان و حتی اروپا صادرات محدودی دارد.
چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، رقابت با نوشابه‌های گازدار و صنعتی است. مصرف نوشابه در ایران بسیار بالاست و دوغ و شربت‌های سنتی سهم ناچیزی از بازار نوشیدنی دارند.
دوم، ماندگاری دوغ سنتی کوتاه است. دوغ کفیر بعد از چند روز ترش می‌شود و گاز اضافی می‌آورد.
سوم، بسته‌بندی نامناسب برخی محصولات. سکنجبین و شربت خاکشیر گاهی در بطری‌های بی‌هویت و با لیبل غیراستاندارد فروخته می‌شوند.
چهارم، نبود برند بین‌المللی. در بازارهای جهانی، دوغ ایرانی شناخته شده نیست و اغلب با دوغ ترکی اشتباه گرفته می‌شود.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی نوشیدنی‌های پروبیوتیک و سلامتی‌محور سالانه بیش از ۵۰ میلیارد دلار است. دوغ کفیر ایران می‌تواند یک برند قدرتمند در این بازار باشد.
صادرات دوغ و شربت‌های سنتی به کشورهایی که جمعیت مسلمان دارند (به عنوان نوشیدنی بدون الکل و حلال) یک فرصت عالی است.
برندسازی با نام «نوشیدنی‌های سنتی ایرا