یوزپلنگ آسیایی را نسل‌هاست که با نام «یوزپلنگ ایرانی» می‌شناسند. چون ایران آخرین جایی است که این گونه باشکوه هنوز زنده می‌ماند. در بقیه آسیا، از هند و پاکستان و افغانستان و ترکمنستان و عربستان، یوزپلنگ یا کاملاً منقرض شده یا فقط چند قلاده بیشتر باقی نمانده است. اما در ایران، هنوز نفس می‌کشد.
منطقه حفاظت شده توران در استان سمنان، بین شاهرود و گرمسار، با وسعت ۱.۴ میلیون هکتار، یکی از وسیع‌ترین مناطق حفاظت شده ایران است. توران را بهشت حیات وحش ایران می‌نامند. چون غیر از یوزپلنگ، جانوران دیگری هم در آن زندگی می‌کنند: پلنگ، کاراکال، گربه شنی، گربه وحشی، کفتار، گرگ، آهو، جبیر، کل و بز، قوچ و میش اوریال، و ده‌ها گونه دیگر.
اما یوزپلنگ ستاره توران است. این حیوان که زمانی از هند تا مصر و از عربستان تا قزاقستان پراکنده بود، امروز فقط در ایران و آن هم در چند منطقه محدود مثل توران و میاندشت و دره انجیر باقی مانده است. شاید فقط ۴۰ تا ۵۰ قلاده بیشتر در طبیعت ایران نمانده باشد. هر توله یوزپلنگ که در توران متولد می‌شود، خبری است که تمام ایران را شاد می‌کند.
توران در سال‌های اخیر بین دوستداران حیات وحش معروف شده است. هر سال، تورهای محدودی از اروپا و آمریکا به توران می‌آیند تا یوزپلنگ را در طبیعت ببینند. اما هنوز زیرساخت‌های گردشگری ضعیف است و توران در جهان آنچنان که باید شناخته شده نیست.
ارقام و مستندات
منطقه حفاظت شده توران با وسعت ۱.۴ میلیون هکتار (۱۴۰۰۰ کیلومتر مربع)، یکی از وسیع‌ترین مناطق حفاظت شده ایران و خاورمیانه است.
جمعیت یوزپلنگ آسیایی در ایران بین ۴۰ تا ۵۰ قلاده تخمین زده می‌شود. توران با حدود ۲۰ قلاده، بیشترین جمعیت یوزپلنگ را در ایران دارد.
توران در سال ۱۳۹۷ در فهرست میراث طبیعی ملی ایران ثبت شد و کاندیدای ثبت جهانی یونسکو است.
بیش از ۲۰۰ گونه پرنده و ۵۰ گونه پستاندار در توران شناسایی شده است.
چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، تهدید دائمی انقراض یوزپلنگ است. کمبود طعمه (آهو و جبیر و کل و بز)، تصادف با جاده، و شکار غیرمجاز، هر سال تعدادی از یوزپلنگ‌های توران را می‌کشد.
دوم، نبود زیرساخت‌های گردشگری استاندارد. جاده دسترسی آسفالت نیست، اقامتگاه وجود ندارد (فقط یک کمپ ساده محیط‌بانی)، و راهنمای تخصصی حیات وحش کم است.
سوم، محدودیت شدید دسترسی. برای حفاظت از یوزپلنگ، ورود به منطقه بدون هماهنگی با محیط‌بانی ممنوع است. این محدودیت لازم است، اما گردشگری را هم محدود می‌کند.
چهارم، نبود برندسازی قدرتمند. توران در جهان ناشناخته است، در حالی که پارک ملی صحرا آفریقا و پارک ملی یلواستون آمریکا برندسازی شده‌اند.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی گردشگری حیات وحش سالانه ۵۰ میلیارد دلار است. توران با آخرین بازماندگان یوزپلنگ آسیایی، می‌تواند یک مقصد استثنایی برای علاقه‌مندان حیات وحش از سراسر جهان باشد.
سرمایه‌گذاری در ساخت یک کمپ اکوتوریسم استاندارد با ظرفیت محدود (مثلاً ۲۰ تخت) در حاشیه منطقه، با معماری سازگار با محیط زیست.
برگزاری تورهای رصد یوزپلنگ با راهنماهای آموزش دیده و مجهز به دوربین دوچشمی و تلسکوپ.
برندسازی توران به عنوان «آخرین سنگر یوزپلنگ ایرانی» و بازاریابی برای گردشگرانی که به دنبال تجربه‌های منحصربه‌فرد و معنادار هستند.
ایجاد کمپین‌های بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ با مشارکت سازمان‌های بین‌المللی مثل IUCN.
ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۴ دقیقه‌ای با نام «آخرین سنگر» از یوزپلنگ‌های توران تا محیط‌بانانی که از آنها محافظت می‌کنند.
یک اینفوگرافیک از پراکندگی تاریخی یوزپلنگ آسیایی و انقراض آن در سایر کشورها.
یک پادکست ۳۰ دقیقه‌ای با یک محیط‌بان توران که لحظه دیدن یوزپلنگ را در طبیعت توصیف می‌کند.
یک موشن گرافیک کوتاه: «یوزپلنگ ایرانی در آستانه انقراض، کارهایی که می‌توانیم بکنیم.»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی گردشگری، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌های تور، استراتژی بازاریابی و برندینگ به سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه گردشگری حیات وحش هستیم. اگر می‌خواهید آخرین سنگر یوزپلنگ آسیایی را به مقصدی جهانی تبدیل کنید و همزمان به حفاظت از این گونه کمک کنید، با ما تماس بگیرید.