آرش میراسماعیلی، جودوکار نامدار ایرانی و پرافتخارترین جودوکار تاریخ ایران، متولد ۱۲ اسفند ۱۳۵۹ (۳ مارس ۱۹۸۱) در خرمآباد لرستان است . او در وزن ۶۶- کیلوگرم رقابت میکرد و با کسب دو مدال طلای جهان در سالهای ۲۰۰۱ مونیخ و ۲۰۰۳ اوزاکا، به یکی از اسطورههای جودوی جهان تبدیل شد . او در کارنامه خود دو مدال برنز جهانی (۲۰۰۵ قاهره و ۲۰۰۷ ریودوژانیرو) و سه طلای قهرمانی آسیا را نیز دارد و در فهرست ۲۰ قهرمان برتر تاریخ جودو از نظر تعداد مدالهای جهانی قرار گرفته است .
نام میراسماعیلی اما بیش از هر مدالی با تصمیم او در المپیک ۲۰۰۴ آتن گره خورده است. او در آن مسابقات، به عنوان پرچمدار کاروان ایران و بخت اول مدال طلا شناخته میشد، اما در دور نخست قرعهاش به حریف اسرائیلی خورد. میراسماعیلی با افزایش وزن عمدی در هنگام وزنکشی، از رویارویی با این حریف انصراف داد و از مسابقات حذف شد . او در این باره گفت: «اگرچه ماهها تمرین کرده بودم و در فرم خوبی بودم، اما از مبارزه با حریف اسرائیلی برای همدردی با مردم فلسطین امتناع کردم و اصلاً ناراحت نیستم» . این اقدام او بازتاب گستردهای در ایران و جهان داشت و دولت وقت ایران مبلغ ۱۲۵ هزار دلار، معادل جایزه قهرمان المپیک، به او اهدا کرد . فدراسیون جهانی جودو پس از بررسی، اعلام کرد که او قصد قبلی برای فرار از مسابقه نداشته و اقدام تنبیهی علیه او انجام نداد .
میراسماعیلی پس از حضور ناموفق در المپیک ۲۰۰۸ پکن، در آذر ۱۳۸۷ (دسامبر ۲۰۰۸) در سن ۲۸ سالگی از دنیای قهرمانی خداحافظی کرد . او پس از بازنشستگی، به عرصه مدیریت ورزشی روی آورد و ریاست فدراسیون جودوی ایران را بر عهده گرفت. در سال ۲۰۲۱، او در حالی که ریاست فدراسیون را بر عهده داشت، به دلیل فشارهای ناشی از پرونده جودوی ایران در دادگاه داوری ورزش (CAS) دچار حمله قلبی شد و در بیمارستان بستری شد . در بازیهای آسیایی ناگویا ۲۰۲۶، تیم ملی جودوی ایران با هدایت او بدون مدال ماند و میراسماعیلی پس از پایان کار تیم، از مردم ایران عذرخواهی کرد و گفت: «اگر نقطه ضعفی وجود داشت از سمت بنده بوده و کادر فنی و ملیپوشان با تمام توان جنگیدند» .
نکته برای برند ملی: روایت میراسماعیلی، روایت «قهرمانی که مدال را به یک تصمیم تبدیل کرد» است. او با دو طلای جهان، پرافتخارترین جودوکار ایران است، اما نامش بیش از هر چیز با انصراف از رویارویی با حریف اسرائیلی در المپیک ۲۰۰۴ گره خورده است؛ تصمیمی که در ایران به عنوان «پهلوانی» و «حمایت از مظلوم» تفسیر شد و در سطح جهانی نیز به عنوان یک موضع سیاسی جنجالی بازتاب یافت. این ترکیب—«افتخار ورزشی» و «موضعگیری فراتر از ورزش»—میتواند در تقویت تصویر «ایستادگی» و «پیوند ورزش با ارزشهای فرهنگی» در برند ملی ایران مورد توجه قرار گیرد؛ روایتی که نشان میدهد گاهی یک تصمیم، بیش از هر مدالی در حافظه جمعی میماند.
جدول خلاصه بیوگرافی
| عنوان | مقدار |
|---|---|
| نام کامل | آرش میراسماعیلی |
| تاریخ تولد | ۱۲ اسفند ۱۳۵۹ (۳ مارس ۱۹۸۱) |
| زادگاه | خرمآباد، لرستان، ایران |
| قد / وزن | ۱۷۶ سانتیمتر / ۶۶ کیلوگرم |
| رشته ورزشی | جودو |
| وزن رقابتی | ۶۶- کیلوگرم |
| مهمترین افتخارات | دو طلای جهان (۲۰۰۱ مونیخ، ۲۰۰۳ اوزاکا)؛ دو برنز جهان (۲۰۰۵، ۲۰۰۷)؛ سه طلای قهرمانی آسیا |
| حضور المپیک | سیدنی ۲۰۰۰ (پنجم)؛ آتن ۲۰۰۴ (انصراف از رویارویی با حریف اسرائیلی)؛ پکن ۲۰۰۸ (نهم) |
| فعالیت پس از بازنشستگی | رئیس فدراسیون جودوی ایران |
