ترمه پارچه‌ای است از جنس پشم (مرغوبترین نوع پشم گوسفند) یا پنبه و ابریشم. بافت آن ریز و ظریف است و طرح‌های آن پلکانی و بته جقه‌ای (طرح بته جقه که نماد سرو و زندگی جاودان است، معروفترین طرح ترمه). رنگ‌های ترمه شاد و گرم است: قرمز، زرشکی، نارنجی، زرد، سبز، آبی، لاجوردی، بنفش.
ترمه در نائین و یزد بافته می‌شود. قدمت ترمه به دوره صفوی می‌رسد (حدود ۴۰۰ سال پیش). در آن زمان، ترمه پارچه دربار صفوی بود. شاه و درباریان و سفرای خارجی لباس ترمه می‌پوشیدند. ترمه نائین و یزد را به هند و عثمانی و اروپا صادر می‌کردند و در بازارهای جهانی مشتریان خاص خود را داشت.
بافت ترمه بسیار ظریف و زمان‌بر است. هر سانتی متر مربع ترمه صدها گره ریز دارد. بافنده ترمه باید چشم تیزبین و دست صبوری داشته باشد. هر اشتباه کوچک، طرح را خراب می‌کند و باید هزاران گره را باز کرد و دوباره بافت. بافت یک متر ترمه ممکن است هفته‌ها طول بکشد.
امروزه ترمه هنوز هم طرفداران خودش را دارد. شال گردن ترمه، روسری ترمه، کلاه ترمه، کت و شلوار ترمه، کت مردانه ترمه، لباس مجلسی زنانه ترمه، و حتی رو مبلی و پرده ترمه. ترمه در مراسم عقد و عروسی و مهمانی‌های رسمی، حسابی خودنمایی می‌کند. در سال‌های اخیر، طراحان مد ایرانی از ترمه در لباس‌های مدرن استفاده می‌کنند و ترکیب ترمه با چرم و جین و پارچه ساده، استقبال زیادی هم شده.
ارقام و مستندات
قدمت ترمه به بیش از ۴۰۰ سال (دوره صفوی) می رسد.
نائین (اصفهان) و یزد مراکز اصلی تولید ترمه در ایران هستند.
بیش از ۵۰۰۰ بافنده ترمه در ایران مشغول به کار هستند.
ترمه در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده است.
چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، زمان‌بر و هزینه‌بر بودن بافت ترمه است. بافت یک متر ترمه ممکن است هفته‌ها طول بکشد. در نتیجه قیمت تمام شده بالا است و خریدار محدود.
دوم، کاهش بافنده‌های ماهر. نسل جوان کمتر به ترمه بافی روی می‌آورد. درآمد در مقایسه با زمان و انرژی صرف شده پایین است.
سوم، رقابت با ترمه ماشینی چین و هند. ترمه ماشینی با قیمت یک دهم، بازار را پر کرده و مشتری ترمه دستبافت را کم کرده است.
چهارم، نبود برندسازی جهانی. ترمه ایران در جهان ناشناخته است.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی پارچه‌های لوکس و صنایع دستی سالانه صدها میلیارد دلار است. ترمه با ظرافت و گرمای بی‌نظیر، می‌تواند در بازارهای لوکس اروپا، آمریکا و خاور دور مشتری پیدا کند.
ایجاد برند ملی «ترمه نائین» و «ترمه یزد» با گواهی اصالت و بسته‌بندی شیک.
تبدیل کارگاه‌های ترمه بافی به مراکز گردشگری (گردشگران از نزدیک بافت ترمه را ببینند و مستقیم بخرند).
همکاری با طراحان مد بین‌المللی برای استفاده از ترمه در لباس‌های مدرن.
فروش آنلاین محصولات ترمه با ارسال به سراسر جهان.
برندسازی ترمه به عنوان «نفیس‌ترین پارچه ایرانی» و «پارچه شاهان صفوی».
ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۲ دقیقه‌ای با نام «نفیس‌ترین پارچه ایرانی» از دار بافت ترمه تا صدها گره ریز و نقش بته جقه.
یک اینفوگرافیک از طرح‌های مختلف ترمه (بته جقه، پلکانی، گل و مرغ، اسلیمی).
یک پادکست ۱۵ دقیقه‌ای با یک بافنده ترمه نائینی که نسل به نسل این هنر را حفظ کرده است.
یک موشن گرافیک کوتاه: «ترمه چگونه بافته می‌شود؟ (انیمیشن ۶۰ ثانیه‌ای)»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی محصولات فرهنگی و هنری، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌بندی، استراتژی صادرات و برندینگ به هنرمندان و فعالان حوزه ترمه هستیم. اگر می‌خواهید نفیس‌ترین پارچه ایرانی را به جهان معرفی کنید، با ما تماس بگیرید.