دریاچه ارومیه را که می‌بینی، نمی‌توانی باور کنی که روزگاری ۶۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت داشت. بزرگتر از دریاچه نمک یوتا در آمریکا. آبی که ۱۰۲ جزیره در دل داشت و پل سنگی ۱۵۰۰ متری روی آن کشیده بودند. آبی که محل زمستان‌گذرانی پرندگان مهاجر از سیبری و شمال اروپا بود.
اما در دهه ۱۳۸۰، فاجعه شروع شد. سدها روی رودخانه‌هایی که به دریاچه می‌ریختند. برداشت بی‌رویه آب برای کشاورزی. کاهش بارندگی. دریاچه شروع به خشک شدن کرد. سال ۱۳۹۴، وسعت دریاچه به ۵۰۰ کیلومتر مربع رسید. آب شور غلیظ شد، پرندگان رفتند، نمک باد می‌شد و روی شهرهای اطراف می‌نشست. همه فکر می‌کردند دریاچه مرده است.
اما نه. در سال ۱۳۹۲، ستاد احیای دریاچه ارومیه تشکیل شد. سدها باز شدند، آب از سد زرینه‌رود و سد سیمینه‌رود به دریاچه رها شد، و آهسته آهسته، دریاچه برگشت. امروز وسعت دریاچه به حدود ۳۰۰۰ کیلومتر مربع رسیده است. پرندگان برگشته‌اند. ماهی آرتمیا برگشته. امید برگشته.
دریاچه ارومیه حالا نماد مقاومت و احیاست. نه فقط یک دریاچه، بلکه درس بزرگی برای همه مردم جهان که با همت می‌توان دریاچه‌ای را که داشت می‌مرد، نجات داد. دریاچه ارومیه می‌تواند برند «احیای محیط زیست» ایران در جهان باشد.
ارقام و مستندات
دریاچه ارومیه با وسعت حدود ۶۰۰۰ کیلومتر مربع در دهه ۱۳۶۰، بزرگترین دریاچه خاورمیانه بود.
۱۰۲ جزیره در دریاچه ارومیه وجود دارد که معروف‌ترین آنها جزیره اسلامی (قویون داغی) و جزیره کبودان و جزیره اسپیر است.
شوری آب دریاچه در حالت عادی حدود ۲۰۰ گرم در لیتر است (۸ برابر دریاهای آزاد). در دوران خشکسالی، شوری به بیش از ۳۰۰ گرم در لیتر رسید.
از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰، بیش از ۵ میلیارد دلار برای احیای دریاچه ارومیه هزینه شد و سطح آب حدود ۳ متر بالا آمد.
دریاچه ارومیه در سال ۱۳۴۶ در کنوانسیون رامسر ثبت شد و یک ذخیرهگاه زیست‌کره یونسکو است.
چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، تهدید دوباره خشک شدن است. تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی، هنوز دریاچه را تهدید می‌کند. اگر مدیریت آب درست ادامه پیدا نکند، دریاچه دوباره خشک می‌شود.
دوم، آلودگی و نمک. در زمان خشک شدن، نمک روی زمین‌های اطراف نشست و حالا با باد، به شهرهای اطراف می‌رسد و مشکلات تنفسی ایجاد می‌کند.
سوم، نبود زیرساخت‌های گردشگری استاندارد. ساحل دریاچه فاقد اسکله، سرویس بهداشتی، رستوران و اقامتگاه مناسب است.
چهارم، نبود برند قدرتمند گردشگری. دریاچه ارومیه در جهان بیشتر با بحران خشک شدن شناخته می‌شود، نه با زیبایی‌هایش.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی اکوتوریسم و گردشگری دریاچه‌ای سالانه ۵۰ میلیارد دلار است. دریاچه ارومیه با ۱۰۲ جزیره و آب شور بی‌نظیر (شنا کردن در آن مثل دریای مرده، آسان و لذتبخش است) می‌تواند یک مقصد استثنایی باشد.
ایجاد تورهای شنا در آب شور (مثل دریای مرده اردن) و تورهای قایقرانی بین جزایر.
برندسازی دریاچه ارومیه به عنوان «نماد احیای محیط زیست» و بازاریابی برای گردشگرانی که به دنبال تجربه‌های معنادار و الهام‌بخش هستند.
سرمایه‌گذاری در احداث اقامتگاه‌های بوم‌گردی و هتل‌های سلامت در حاشیه دریاچه.
برگزاری جشنواره بین‌المللی پرنده‌نگری و عکاسی از پرندگان مهاجر.
ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۴ دقیقه‌ای با نام «دریاچه‌ای که داشت می‌مرد و برگشت» از تصاویر خشکی و نمک تا امروز که آب و پرندگان برگشته‌اند.
یک اینفوگرافیک از مقایسه دریاچه ارومیه با دریای مرده (از نظر شوری، وسعت، جاذبه‌ها).
یک پادکست ۳۰ دقیقه‌ای با یک محیط‌بان که روزهای تاریک خشکی دریاچه را به یاد می‌آورد و امروز پرندگان را می‌بیند.
یک موشن گرافیک کوتاه: «دریاچه ارومیه، درس بزرگی به جهان داد.»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی گردشگری، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌های تور، استراتژی بازاریابی و برندینگ به سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه گردشگری دریاچه ارومیه هستیم. اگر می‌خواهید داستان احیای دریاچه را به جهان بگویید و آن را به مقصدی جهانی تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.