منداییان ایران، که در قرآن با نام «صابئین» از آن‌ها یاد شده و اهل کتاب شمرده می‌شوند، پیروان حضرت یحیی (ع) هستند و حدود دو هزار سال است که در کنار رودخانه‌های خوزستان زندگی می‌کنند . آن‌ها در پی آزار و مشکلاتی که در سرزمین فلسطین با یهودیان داشتند، به سمت فلات ایران مهاجرت کردند و چون رکن اصلی دینشان تعمید در «آب جاری» است، در حاشیه رود کارون، کرخه و دجله ساکن شدند .
جمعیت منداییان ایران حدود ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر تخمین زده می‌شود که حدود هفت هزار نفر از آن‌ها تنها در اهواز زندگی می‌کنند . آن‌ها به خدا، قیامت و پیامبران الهی اعتقاد دارند، کتاب مقدسشان «گنزا ربا» (صحف آدم) است و قبله‌شان به سمت شمال آسمان قرار دارد، چرا که باور دارند ترازوی عدل الهی در شمال است .
ویژگی‌های آیینی و فضایی
«مندی»؛ عبادتگاه در کنار آب جاری
مکان عبادت منداییان «مندی» (Mandi) نامیده می‌شود و برخلاف زیارتگاه‌های ساختمانی سایر ادیان، باید همیشه در کنار آب جاری قرار داشته باشد تا آب در درون آن روان باشد و مراسم تعمید در آن انجام گیرد. مندی معمولاً از نی و گل ساخته می‌شود و ورودی آن به گونه‌ای طراحی شده که واردشونده رو به ستاره قطبی (قبله منداییان) باشد . در اهواز، مندی اصلی جامعه منداییان در خیابان شهید غلامپور، نزدیکی بلوار ساحلی شرقی قرار دارد و برخی مراسم مذهبی و همایش‌های جامعه در آنجا برگزار می‌شود .
«مصوتا»؛ غسل تعمید در آب روان
مهم‌ترین آیین منداییان، غسل تعمید یا «مصوتا» است. هیچ‌کس مندایی نمی‌شود مگر اینکه تعمید بگیرد و نام مذهبی خاص خود را دریافت کند. هر فرد مندایی باید دست‌کم سالی یک بار تعمید شود تا بتواند واجبات دینی خود را به جا آورد. تعمید با پوشیدن لباس سفید نخی (رِستا)، خواندن اذکار مخصوص توسط روحانی و فرو رفتن سه باره در آب جاری انجام می‌شود . این آیین نه تنها برای بزرگسالان، بلکه برای نوزادان (پس از یک ماه از تولد)، عروسان و حتی افراد در حال احتضار نیز اجرا می‌شود .
آیین‌های جمعی در کارون
منداییان اهواز هر سال پیش از «عید بزرگ» (دهوا ربا، آغاز سال نو مندایی) مراسم غسل تعمید جمعی را در رود کارون، زیر پل‌های اهواز برگزار می‌کنند. در این مراسم، روحانیان مندایی حضور دارند و کودکان نیز تعمید داده می‌شوند و نام‌گذاری می‌شوند . عید «دهوا ادمانا» (تولد حضرت یحیی) نیز از مهم‌ترین مناسبت‌های آن‌هاست که در آن کودکان تعمید و تبرک می‌شوند .
تجربه برای گردشگر
بازدید از جامعه منداییان اهواز، تجربه‌ای متفاوت از زیارتگاه‌های ساختمانی است. گردشگر می‌تواند در صورت هماهنگی با انجمن صابئین، در مراسم تعمید جمعی در حاشیه کارون (به‌ویژه در تیرماه) حضور یابد و آیین کهنی را ببیند که دو هزار سال بدون تبلیغ و در انزوا حفظ شده است. لباس سفید، نیایش رو به شمال و فرو رفتن در آب روان، عناصری دیداری و معنوی هستند که این تجربه را منحصر به فرد می‌کنند .
ارزش برای بانک برند
«آب، ایمان و تداوم»؛ منداییان ایران یکی از کهن‌ترین جوامع دینی زنده در ایران هستند که ایمانشان نه در سنگ و گنبد، بلکه در «آب جاری» رود کارون تجلی می‌یابد. این جامعه کوچک اما پیوسته، روایتگر «تنوع دینی ایران فراتر از سه اقلیت رسمی» و «مقاومت فرهنگی در برابر فراموشی» است. مناسب برای روایت «ایران، سرزمین ادیان کهن» و «آیین‌های زنده در کنار رودخانه‌ها».