بر اساس سنت یهودیان ایران، این مکان آرامگاه استر (ملکه یهودی دربار خشایارشا) و مردخای (پسرعمو و سرپرست او) است؛ دو قهرمان اصلی ماجرای جشن پوریم. هرچند کتاب استر محل دفن آنها را ذکر نکرده و سنتهای دیگری نیز وجود دارد، اما یهودیان همدان قرنهاست که این مکان را مقدس میدانند. نخستین شاهد مکتوب، بنیامین تودلایی در قرن دوازدهم است که از آرامگاه در برابر کنیسه شهر یاد کرده است . این مکان مهمترین زیارتگاه یهودیان ایران و جهان شناخته میشود .
ویژگیهای معماری و فضایی:
ورودی: دری سنگی و بسیار کوتاه (حدود یک متر) که ورود به آن مستلزم خم شدن است؛ این ویژگی در منابع اسلامی نیز ثبت شده است .
فضای داخلی: دو تابوت چوبی منبتکاریشده (یکی کهنتر با قدمت احتمالاً قرن هشتم قمری) با کتیبههای عبری برجسته. بر بالای دیوارها آیاتی از کتاب استر نوشته شده است .
تاریخ بنا: بنای فعلی احتمالاً از دوره ایلخانی یا صفوی، بر روی بنای کهنتری ساخته شده است .
آیینها و تجربه زیارتی:
زمان: بهویژه در جشن پوریم، یهودیان همدان و سایر شهرها در این مکان گرد هم میآیند و کتاب استر را قرائت میکنند .
آداب: روشن کردن شمع و نیایش؛ بر اساس باورهای محلی، دعا در این مکان برای یافتن همسر و برآورده شدن حاجات مؤثر است .
توجه: این مکان برای مسلمانان نیز مقدس است و گردشگران با درآوردن کفش وارد میشوند .
ارزش برای بانک برند:
«قلب پوریم در ایران»؛ مهمترین و شناختهشدهترین زیارتگاه یهودیان ایران و نماد روایت «ایران، سرزمین مشترک ادیان توحیدی».

