ماسیـس هامبارسومیان

ماسیس هامبارسومیان (Masis Hambarsumian)، بوکسور ارمنی‌تبار ایرانی و تنها مدال‌آور طلای تاریخ بوکس ایران در بازی‌های آسیایی، در وزن ۸۱ کیلوگرم (نیمه‌سنگین) رقابت می‌کرد. او در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران به مدال طلا رسید و با این قهرمانی، نام خود را در تاریخ ورزش ایران ثبت کرد.

دوران قهرمانی و افتخارات

هامبارسومیان متولد ۱۳۲۹ (۱۹۵۰ یا ۱۹۵۱) در محله جلفای نو اصفهان است . پدرش در شرکت نفت کار می‌کرد و به همین دلیل خانواده در کودکی او به قزوین و سپس کرمانشاه نقل مکان کرد. او در ۱۴ سالگی و بدون داشتن مربی، بوکس را آغاز کرد و در همان سن در مسابقات قهرمانی کشور مشهد به قهرمانی رسید .

مهم‌ترین افتخار دوران ورزشی او، مدال طلای بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران بود. او در فینال وزن ۸۱ کیلوگرم مقابل مهتاب سینگ از هند—دارنده مدال طلای آسیا—به برتری رسید و طلا گرفت . در کارنامه او همچنین یک نقره و دو برنز قهرمانی آسیا دیده می‌شود: برنز بانکوک ۱۹۷۳، نقره جاکارتا ۱۹۷۷ و برنز بمبئی ۱۹۸۰ . او در دو تورنمنت بین‌المللی RCD ترکیه نیز مدال طلا کسب کرد .

پایان دوران قهرمانی

هامبارسومیان از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۰ عضو تیم ملی بوکس ایران بود. با ممنوعیت بوکس در ایران پس از انقلاب (سال ۱۳۵۸)، او مجبور به کناره‌گیری از میادین شد . او مدتی به استرالیا مهاجرت کرد و در آنجا به مربیگری ادامه داد، سپس به ایران بازگشت. در سال ۱۴۰۱ در مراسم تجلیل از پیشکسوتان بوکس ایران، سردیس او اهدا شد .

نکته برای برند ملی: روایت هامبارسومیان، روایت «تنها طلای بوکس ایران در آسیا» است. بوکس در ایران هرگز به اندازه کشتی و وزنه‌برداری دیده نشد و حتی پس از انقلاب برای سال‌ها ممنوع شد، اما او در مهم‌ترین میدان آسیایی در خانه، طلا گرفت. این ترکیب—«تاریخ‌سازی در رشته‌ای حاشیه‌ای» و «اقلیت ارمنی به عنوان قهرمان ملی»—می‌تواند در تقویت تصویر «تنوع استعداد» و «همزیستی فرهنگی» در برند ملی ایران مورد توجه قرار گیرد.

جدول خلاصه بیوگرافی