اویس ملاح (ملاحی)، کشتی‌گیر آزادکار اهل نوکنده بندرگز استان گلستان، متولد ۳۱ شهریور ۱۳۴۵ است. او در وزن‌های ۵۲ و ۵۷ کیلوگرم کشتی می‌گرفت و مهم‌ترین افتخار دوران ورزشی‌اش، کسب مدال برنز مسابقات جهانی ۱۹۹۱ وارنا در وزن ۵۷ کیلوگرم بود .
در کارنامه بین‌المللی او، یک طلای بازی‌های آسیایی (پکن ۱۹۹۰ در ۵۲ کیلوگرم) و یک برنز بازی‌های آسیایی (هیروشیما ۱۹۹۴ در ۵۷ کیلوگرم) دیده می‌شود. او همچنین سه مدال نقره مسابقات قهرمانی آسیا در سال‌های ۱۹۹۲، ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ را کسب کرد . ملاح در المپیک ۱۹۹۲ بارسلونا نیز در وزن ۵۷ کیلوگرم حضور داشت و به مقام نهم رسید .
نکته قابل توجه درباره او، سال‌های پس از بازنشستگی است. ملاح به مربیگری روی آورد و سابقه حضور در کادر فنی تیم ملی کشتی ایران را در کارنامه دارد . در شهریور ۱۴۰۳ نیز به عنوان مربی تیم ملی کشتی آزاد زیر ۲۳ سال ایران منصوب شد . او هم‌اکنون در زادگاهش نوکنده به پرورش کشتی‌گیران رده‌های سنی مختلف مشغول است .
نکته برای برند ملی: ملاح نماد «قهرمانی در سایه» و «تعهد به زادگاه» است. او در سال‌هایی که کشتی ایران با تحریم و محدودیت حضور در میادین بین‌المللی مواجه بود، در سطح آسیا و جهان مدال گرفت . اما آنچه روایت او را برای برند ملی ایران متمایز می‌کند، مسیر پس از قهرمانی است: بازگشت به شهر کوچک زادگاهش و پرورش نسل بعدی کشتی‌گیران، به‌جای ماندن در پایتخت یا مهاجرت. این ترکیب—«قهرمانی که ریشه‌هایش را رها نکرد»—می‌تواند در تقویت تصویر «تعهد به جامعه محلی» و «تداوم در سایه» در برند ملی ایران مورد توجه قرار گیرد.
جدول خلاصه بیوگرافی
| عنوان | مقدار |
|---|---|
| نام کامل | اویس ملاحی (ملاح) |
| تاریخ تولد | ۳۱ شهریور ۱۳۴۵ |
| زادگاه | نوکنده، بندرگز، گلستان، ایران |
| رشته ورزشی | کشتی آزاد |
| وزن رقابتی | ۵۲ و ۵۷ کیلوگرم |
| مهم‌ترین افتخار | مدال برنز جهان ۱۹۹۱ وارنا (۵۷ کیلوگرم) |
| سایر افتخارات کلیدی | طلای بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن؛ برنز بازی‌های آسیایی ۱۹۹۴ هیروشیما؛ سه نقره قهرمانی آسیا (۱۹۹۲، ۱۹۹۳، ۱۹۹۵) |
| حضور المپیک | بارسلونا ۱۹۹۲ (مقام نهم) |
| فعالیت پس از بازنشستگی | مربی تیم ملی کشتی آزاد زیر ۲۳ سال (۱۴۰۳)؛ پرورش کشتی‌گیران در نوکنده |