ملایر در استان همدان، یکی از قطب‌های کشاورزی ایران است. تاکستان‌های این شهر، انگورهایی درشت و شیرین تولید می‌کنند که نه تنها تازه خوری دارند، بلکه تبدیل به دو محصول محبوب می‌شوند: شیره انگور و سرکه انگور.
شیره انگور، عصاره غلیظ و شیرینی است که از جوشاندن طولانی آب انگور به دست می‌آید. مادربزرگ‌های ایرانی در پاییز که انگورها می‌رسید، دیگ‌های مسی بزرگ را پر از آب انگور می‌کردند و ساعت‌ها هم می‌زدند تا آب غلیظ شود و به شیره تبدیل گردد. شیره را با کره و ارده مخلوط می‌کردند و برای صبحانه می‌خوردند. یا در آش و شیرینی‌ها به جای شکر استفاده می‌کردند.
سرکه انگور اما مسیر دیگری را طی می‌کند. آب انگور را در ظروف سفالی می‌ریزند و ماه‌ها در جای خنک می‌گذارند تا تخمیر شود و تبدیل به سرکه ای ترش و گازدار گردد. سرکه انگور ملایر عطر ملایمی دارد و ترشی‌اش تند نیست. برای ترشی انداختن و سالاد و حتی به عنوان نوشیدنی با آب و عسل، محبوب است.
هر دو محصول در سال‌های اخیر از مرزها عبور کرده‌اند. شیره انگور به عنوان یک شیرین‌کننده طبیعی در بازارهای اروپایی مشتری دارد و سرکه انگور در کشورهای عربی و ترکی بسیار پرطرفدار است.
ارقام و مستندات
استان همدان حدود ۱۵ هزار هکتار تاکستان دارد و سالانه حدود ۲۰۰ هزار تن انگور تولید می‌کند.
حدود ۲۰ درصد انگور ملایر به شیره و سرکه تبدیل می‌شود. سالانه حدود ۵ هزار تن شیره انگور و ۳ هزار تن سرکه انگور در ملایر تولید می‌شود.
شیره انگور ملایر در سال ۱۳۹۸ نشان جغرافیایی دریافت کرد.
چالش‌ها و موانع
نخستین مشکل، نبود استاندارد واحد است. برخی تولیدکنندگان برای افزایش ماندگاری، به شیره شکر اضافه می‌کنند یا سرکه را با مواد شیمیایی زودتر به عمل می‌آورند.
دوم، بسته‌بندی سنتی و نامناسب. شیره انگور در ظروف پلاستیکی ساده و سرکه در بطری‌های بدون برچسب استاندارد فروخته می‌شود.
سوم، نبود برند قدرتمند صادراتی. شیره و سرکه ایران با محصولات ترکی و لبنانی رقابت می‌کنند که برند و بسته‌بندی بهتری دارند.
چهارم، تغییرات اقلیمی و خشکسالی. تاکستان‌های ملایر در سال‌های اخیر با کاهش بارندگی مواجه شده‌اند و تولید انگور کاهش یافته است.
فرصت‌ها و راهکارها
بازار جهانی شیرین‌کننده‌های طبیعی (مثل عسل، شیره خرما، شیره انگور) سالانه بیش از ۱۰ میلیارد دلار است. شیره انگور ایران می‌تواند سهمی از این بازار داشته باشد.
بسته‌بندی شیشه‌ای شیک با طراحی سنتی، شیره و سرکه ملایر را به یک سوغاتی لوکس تبدیل می‌کند.
تولید محصولات جانبی مثل سرکه بالزامیک (کهنه شده در بشکه چوب) با سرکه انگور ملایر، می‌تواند ارزش افزوده را چند برابر کند.
گردشگری خوراک در ملایر در فصل برداشت انگور (شهریور و مهر) یک ظرفیت دست نخورده است.
ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی
یک ویدیوی ۳ دقیقه‌ای به نام «دو روی یک میوه» از تاکستان تا دیگ مسی شیره و خمره سرکه.
یک اینفوگرافیک از خواص درمانی شیره و سرکه انگور.
یک پادکست ۲۰ دقیقه‌ای با یک باغدار قدیمی ملایری که از روزهایی می‌گوید که شیره را برای تمام سال ذخیره می‌کردند.
یک موشن گرافیک کوتاه: «از شیرینی تا ترشی؛ مسیر شگفت‌انگیز یک انگور.»
فراخوان اقدام
ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی محصولات ایرانی، آماده ارائه مشاوره، طراحی بسته‌بندی، استراتژی صادرات و برندینگ به تولیدکنندگان شیره و سرکه انگور ملایر هستیم. اگر می‌خواهید این دو محصول ارزشمند را به برندهای جهانی تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.