«مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی» یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی و حاکمیتی است که در ۱۹ مهر ۱۳۶۹ به دستور مقام معظم رهبری تأسیس شد. این مجمع به عنوان استمرار مدرن حرکت «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» قاهره (تأسیس ۱۳۱۷ش توسط آیت‌الله محمدتقی قمی با حمایت آیت‌الله بروجردی و شیخ محمود شلتوت)، متولی اصلی ایجاد همبستگی، تفاهم علمی، گسترش فقه مقارن و حرکت به سوی «امت واحده اسلامی» میان پیروان مذاهب اسلامی (شیعه و سنی) است.
۱. اهداف و مأموریت‌های راهبردی
- ایجاد همبستگی و وحدت اسلامی: تقویت رشته‌های برادری و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز میان مسلمانان بر پایه اصول مسلم و مشترکات قرآنی و نبوی.
- ارتقای تفاهم علمی و فقه مقارن: ترویج اجتهاد آزاد و تبادل نظر میان فقیهان و علمای برجسته شیعه و سنی.
- مقابله با تفرقه و تهاجم فرهنگی: خنثی‌سازی فتنه‌های مذهبی و طائفی و تشکیل جبهه واحد در برابر اسلام‌هراسی.
۲. ساختار و ارکان مدیریتی
- ارکان: مجمع عمومی (متشکل از اندیشمندان و فقیهان برجسته جهان اسلام)، شورای عالی (سیاست‌گذار کلان) و دبیرکل (منصوب رهبر انقلاب).
- دبیران کل: مرحوم آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی، مرحوم آیت‌الله محمدعلی تسخیری، آیت‌الله محسن اراکی، و حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری (دبیرکل کنونی).
۳. بازوها و مراکز تخصصی وابسته
- دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی: کانون تربیت علمی دانشجویان و پژوهشگران شیعه و سنی بر پایه فقه و حقوق مقارن.
- پژوهشگاه مطالعات تقریبی (قم): مرکز تخصصی تدوین کتب و مجلات علمی-پژوهشی در حوزه فقه و حدیث مقارن.
- خبرگزاری تقریب (Taqrib News): بازوی رسانه‌ای بین‌المللی برای انعکاس اخبار جهان اسلام و گفتمان تقریب.
- کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی: بزرگ‌ترین رویداد سالانه جهان اسلام در هفته وحدت با حضور صدها شخصیت علمی و دینی از سراسر جهان.